Đâu là nguyên nhân làm sách giáo khoa tăng giá?

Sách giáo khoa "tuổi thọ" 1 năm... gây lãng phí? (Bài 1)

Chủ trương "một chương trình, nhiều bộ sách" cùng sự bất nhất, thiếu khoa học đã làm ra đời nhiều bộ sách giáo khoa (SGK) có "tuổi thọ" 1 năm. Phải chăng đây là nguyên nhân khiến SGK tăng giá và gây lãng phí?

Nguyên nhân vì sao sách giáo khoa tăng giá? Đó là vấn đề được dư luận cũng như nhiều bậc phụ huynh quan tâm trước thềm năm học mới 2022 - 2023, trong bối cảnh hàng loạt sự thay đổi chóng mặt về giá cả như học phí, xăng dầu và nhiều mặt hàng khác.

Sách giáo khoa
Giá bìa sách giáo khoa học sinh lớp 3. Ảnh: NXBGD

Từ năm học 2020 – 2021, Bộ GD&ĐT bắt đầu đưa bộ SGK mới vào chương trình giảng dạy trên cả nước đối với lớp 1. Tiếp nối tinh thần này, từ năm học 2021 – 2022 học sinh lớp 2 và lớp 6 trên cả nước tiếp tục được học SGK mới. Vì vậy, phụ huynh với vai trò là người đồng hành quan trọng nhất trong hành trình học tập của các con đã chủ động tìm hiểu thông tin liên quan đến chương trình và SGK mới.

Chủ trương “Một chương trình, nhiều bộ sách giáo khoa đang được thực hiện ở nước ta để hướng đến mục đích không chỉ cung cấp kiến thức và rèn luyện kỹ năng cho học sinh, mà quan trọng hơn là trên nền tảng kiến thức và kỹ năng để hình thành các phẩm chất và phát triển năng lực thực hiện vốn đã được bàn bạc, chọn lựa một cách kỹ lưỡng, phù hợp với học sinh Việt Nam. Đây là một xu thế tiến bộ bởi học sinh đi học không chỉ để hiểu và tích lũy kiến thức, mà còn áp dụng những kiến thức đó vào học tập và đặc biệt là trong cuộc sống.

Nhưng thực tế như thế nào? Vào cuối tháng 4, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam công bố giá sách lớp 3, 7 và 10 theo chương trình mới, sử dụng từ năm học 2022 - 2023. Giá SGK tăng cao vọt khiến nhiều bậc phụ huynh bức xúc, thậm chí dư luận còn "nổi sóng" bởi quá lãng phí khi hàng nghìn cuốn sách chỉ có "tuổi thọ" 1 năm.

Trong năm đầu triển khai chương trình mới, năm bộ SGK lớp 1 được phê duyệt gồm: Chân trời sáng tạo, Kết nối tri thức với cuộc sống, Cùng học để phát triển năng lực, Vì sự bình đẳng và dân chủ trong giáo dục (Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam), Cánh Diều (hai nhà xuất bản Đại học Sư phạm và Đại học Sư phạm TP HCM kết hợp). Thực tế trong năm đầu triển khai chương trình mới đã có hàng chục nghìn cuốn sách chỉ có "tuổi thọ" một năm của hai trong số năm bộ SGK ngừng phát hành.

Sau một năm, khi áp dụng chương trình mới cho lớp 2 (năm học 2021 - 2022), hai bộ "Cùng học để phát triển năng lực", "Vì sự bình đẳng và dân chủ" trong giáo dục đột ngột bị "xóa sổ". Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam cho biết những bộ sách này được hợp nhất với hai bộ còn lại (của cùng NXB), nhằm "giảm chi phí, tập trung tối đa nguồn lực".

Và khẳng định việc hợp nhất không ảnh hưởng đến hoạt động dạy học, chọn sách; các cuốn sách thuộc hai bộ đã bị hợp nhất vẫn được tái bản. Tuy nhiên, thực tế, khi thẩm quyền chọn SGK được giao cho UBND cấp tỉnh (từ năm học 2021 - 2022), nhiều nơi không dùng sách của hai bộ bị hợp nhất nữa. Giá mỗi bộ sách này dao động 189.000 - 194.000 đồng.

Giả sử năm 2020, khoảng 30.000 học sinh lớp 1 của một tỉnh học sách Tự nhiên và xã hội của hai bộ Cùng học để phát triển năng lực, Vì sự bình đẳng và dân chủ trong giáo dục.Đến 2021, khi quyết định chọn lại sách giáo khoa lớp 1, trong đó sách Tự nhiên và xã hội được chọn thuộc bộ Cánh Diều, nghĩa là 30.000 sách Tự nhiên và Xã hội lớp 1 của bộ cũ chỉ được dùng một năm. Tính theo giá bìa, 30.000 cuốn này đã lên tới khoảng 600 triệu đồng.

Theo chị Phương Ngọc (Kim Liên, Hà Nội) cho biết: "Con thứ 2 của tôi chuẩn bị kết thúc chương trình lớp 2, nhưng đã học 2 bộ SGK. Năm lớp 1 học bộ sách Cánh diều, học xong thì năm tiếp theo nhà trường chọn sách Kết nối tri thức với cuộc sống, thành ra bộ lớp 1 của con dù được giữ gìn cẩn thận cũng đành phải bỏ đi mà không tặng được cho người quen. Đến năm lớp 2, con đã đặt sách qua nhà trường, nhưng do dịch Covid-19 nên con không thể nhận được sách. Cô giáo gửi file mềm để bố mẹ đi in ra cả bộ SGK với giá thành cao hơn, trong khi bộ sách đã đặt thì không thể hủy được. Với hai bộ SGK, với bộ photo thì đem nộp kế hoạch nhỏ, còn 2 bộ sách in cũng chưa biết sẽ tặng cho ai hay cũng để dành nộp kế hoạch nhỏ. Hàng triệu học sinh mỗi năm học xong rồi sách giữ sạch đẹp cũng trở thành giấy vụn, vô cùng lãng phí và ảnh hưởng môi trường."

Bên cạnh đó chị Hương (Mĩ Đình, Hà Nội) bức xúc chia sẻ: "Khi con học hết lớp 1, tôi kiểm tra lại bộ sách, thấy nhiều quyển còn mới như lúc mua, hỏi con sao ? Con trả lời chưa bao giờ được học... Giáo dục là nền tảng then chốt của mỗi quốc gia nhưng đã thất bại ngay từ những bước đi đầu tiên. Có nhiều loại sách hết năm học còn mới, bộ dụng cụ học tập mỗi năm mua đến cuối năm đem về chưa gỡ niêm phong. Con tôi mới lớp 1 học bộ sách Chân trời sáng tạo. Khi nhận sách tôi tưởng sách đại học. Như môn giáo dục thể chất (môn thể dục) học dưới sân trường, tôi không biết mua sách để làm gì. Và còn nhiều môn nữa. Qua đây, tôi cũng mong nên xem xét lại khi quyết định ra những sách nào cần học sách nào không để tiết kiệm chi phí mỗi gia đình trong thời buổi khó khăn này. Và cũng mong đừng đặt thêm gánh nặng cho phụ huynh chúng tôi".

Hiện chưa có thống kê đầy đủ về số lượng những cuốn SGK theo chương trình mới không thể tái sử dụng trên cả nước. Tuy nhiên, một số chuyên gia cho rằng mức thiệt hại mà số sách này gây ra có thể lên tới hàng tỷ đồng.

Phải chăng, những cuốn sách giáo khoa với "tuổi thọ" 1 tuổi đã gây lãng phí? Quan trọng hơn, các bậc phụ huynh lại thêm "gánh nặng", thậm chí hoang mang không biết con mình có thể tiếp tục đi học nữa hay không?

(Còn tiếp)

Bài 2: "Gánh nặng" lên vai phụ huynh và học sinh?

Hà Phương

Các tin khác

Vụ Bí thư phường ở TP Bà Rịa bị tố bằng giả: Đề nghị Bộ GDĐT thanh tra Đại học Đà Lạt (kỳ 4)

Vụ Bí thư phường ở TP Bà Rịa bị tố bằng giả: Đề nghị Bộ GDĐT thanh tra Đại học Đà Lạt (kỳ 4)

Liên quan đến việc ông Bùi Anh Quang (Bí thư phường Phước Nguyên – TP Bà Rịa) bị tố cáo sử dụng bằng giả và Đại học Đà Lạt có những phát ngôn không thống nhất, đồng thời không cung cấp hồ sơ đào tạo của sinh viên khi làm việc với báo chí, dư luận mong muốn Bộ GDĐT vào cuộc cho thanh tra Đại học Đà Lạt để có kết quả chính xác nhất trả lời dư luận.
Phiên giải trình về tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp giáo viên

Phiên giải trình về tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp giáo viên

Tại Phiên giải trình, các đại biểu đã đưa ra các ý kiến cụ thể đánh giá về tình hình thực hiện quy định pháp luật về tiêu chuẩn, điều kiện bổ nhiệm viên chức quản lý, việc quản lý viên chức theo chức danh nghề nghiệp, trách nhiệm của các cơ quan.
4 nhiệm vụ trọng tâm cho năm học mới 2022-2023 của ngành giáo dục

4 nhiệm vụ trọng tâm cho năm học mới 2022-2023 của ngành giáo dục

Bảo đảm an toàn trường học; chủ động, linh hoạt thực hiện chương trình, kế hoạch năm học để sẵn sàng ứng phó với dịch COVID-19 và các tình huống bất thường khác; triển khai thực hiện Chương trình Giáo dục Phổ thông đối với lớp 6, lớp 7 và lớp 10; tiếp tục đẩy mạnh công tác đảm bảo chất lượng giáo dục... là những nhiệm vụ trọng tâm được Bộ GDĐT đề ra cho năm học mới 2022-2023.

Khung kế hoạch năm học mới phù hợp với thực tiễn địa phương

Khung kế hoạch của Bộ GDĐT qui định thời gian tựu trường năm học 2022-2023 sớm nhất trước 01 tuần so với ngày tổ chức khai giảng, thời gian năm học của địa phương phải bảo đảm số tuần thực học và bảo đảm sự đồng bộ cho các cấp học trên một địa bàn dân cư.
Gia Lai: Sáp nhập điểm trường lẻ, đảm bảo đủ giáo viên cho năm học mới

Gia Lai: Sáp nhập điểm trường lẻ, đảm bảo đủ giáo viên cho năm học mới

Tỉnh Gia Lai đang rà soát, sáp nhập các điểm trường lẻ nhằm đảm bảo đủ giáo viên giảng dạy trong năm học mới khi địa phương được giao bổ sung 1.244 chỉ tiêu.
Hội nghị Tự chủ đại học năm 2022: Tháo gỡ vướng mắc, định hướng lộ trình

Hội nghị Tự chủ đại học năm 2022: Tháo gỡ vướng mắc, định hướng lộ trình

Hội nghị Tự chủ đại học năm 2022 nhằm đánh giá kết quả đã đạt được trong triển khai tự chủ đại học, thẳng thắn nhìn nhận khó khăn, vướng mắc, xác định những nguyên nhân trọng yếu, từ đó định hướng lộ trình cùng những việc cần làm trong thời gian tới.
Hủy kết quả thi tốt nghiệp THPT năm 2022 của thí sinh ở Đà Nẵng làm lộ đề thi môn Toán

Hủy kết quả thi tốt nghiệp THPT năm 2022 của thí sinh ở Đà Nẵng làm lộ đề thi môn Toán

Sáng 4/8, tại buổi họp báo quý 2 năm 2022 của UBND TP Đà Nẵng, lãnh đạo Sở GD&ĐT thành phố đã thông tin về vụ việc lộ đề thi Toán trong Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2022 tại Hội đồng thi Đà Nẵng.
3 trường đại học của Việt Nam được chọn hợp tác Đổi mới Giáo dục Đại học với Hoa Kỳ

3 trường đại học của Việt Nam được chọn hợp tác Đổi mới Giáo dục Đại học với Hoa Kỳ

Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID) sẽ hợp tác với các trường đại học, các cơ quan nhà nước và các đối tác doanh nghiệp để đổi mới giáo dục đại học tại Việt Nam.
Yêu cầu Hiệu trưởng trường ĐH Kinh tế báo cáo về việc cầm quyền trượng ở lễ trao bằng tốt nghiệp

Yêu cầu Hiệu trưởng trường ĐH Kinh tế báo cáo về việc cầm quyền trượng ở lễ trao bằng tốt nghiệp

Ngày 31/7, Giám đốc ĐH Quốc gia Hà Nội yêu cầu Hiệu trưởng Trường ĐH Kinh tế (ĐH Quốc gia Hà Nội) phải có báo cáo công tác tổ chức lễ tốt nghiệp sau khi hình ảnh ông Hiệu trưởng này mặc áo nhung, cầm quyền trượng gây tranh cãi trên MXH.
Sáp nhập 3 trường CĐ & ĐH thành Trường Đại học Nghệ An

Sáp nhập 3 trường CĐ & ĐH thành Trường Đại học Nghệ An

Năm học 2022 - 2023 sẽ sáp nhập 3 trường Đại học Kinh tế Nghệ An, Trường Cao đẳng Sư phạm Nghệ An và trường Cao đẳng Văn hóa nghệ thuật Nghệ An đổi tên thành Trường Đại học Nghệ An.
Thí sinh cần cẩn trọng trong lựa chọn nguyện vọng xét tuyển đại học để tránh bị trượt oan!

Thí sinh cần cẩn trọng trong lựa chọn nguyện vọng xét tuyển đại học để tránh bị trượt oan!

Theo quy định, sau khi công bố điểm thi tốt nghiệp THPT, chậm nhất ngày 26/7, các sở GD-ĐT phải xét công nhận tốt nghiệp và gửi giấy chứng nhận kết quả thi chậm nhất vào ngày 30/7/2022. Từ ngày 24/7-3/8/2022, thí sinh có nguyện vọng sẽ nộp đơn phúc khảo bài thi. Từ ngày 22/7/2022 đến 17h ngày 20/8/2022, thí sinh thực hiện đăng ký nguyện vọng xét tuyển trên Hệ thống hỗ trợ tuyển sinh chung hoặc Cổng dịch vụ công quốc gia.
Hành trình trở thành Á khoa toàn quốc khối A1 của nam sinh tỉnh Hưng Yên

Hành trình trở thành Á khoa toàn quốc khối A1 của nam sinh tỉnh Hưng Yên

Với kết quả 29,6 điểm (Toán 9,6; Vật lý 10; Tiếng Anh 10), em Đàm Văn Hiển – học sinh trường THPT Nguyễn Trung Ngạn (Ân Thi, Hưng Yên) đã đạt Á khoa toàn quốc khối A1 trong Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2022.
Nghệ An: Một lớp học huyện miền núi có điểm trung bình môn Ngữ Văn đạt 9, 25

Nghệ An: Một lớp học huyện miền núi có điểm trung bình môn Ngữ Văn đạt 9, 25

Trong kỳ thi tốt nghiệpTHPT năm nay, lớp 12D1 Trường THPT Anh Sơn 1, huyện miền núi Kỳ Sơn (Nghệ An) có có 40/44 em học sinh đạt điểm 9 trở lên môn Ngữ Văn. Điểm trung bình môn Ngữ Văn của lớp đạt 9,25. Đây cũng là lớp học có điểm môn Ngữ Văn trung bình cao nhất cả tỉnh và là một thành tích đáng tự hào.
Hướng dẫn thí sinh tra cứu kết quả thi tốt nghiệp THPT năm 2022

Hướng dẫn thí sinh tra cứu kết quả thi tốt nghiệp THPT năm 2022

Từ 0h00, ngày 24/7/2022: Bộ GDĐT sẽ công bố Kết quả thi Tốt nghiệp THPT 2022. Thí sinh có thể tự tra cứu điểm số theo các phương án hướng dẫn của Bộ GDĐT.
Quảng Bình: Lùi thời gian tăng học phí đối với giáo dục mầm non và phổ thông năm 2022 - 2023

Quảng Bình: Lùi thời gian tăng học phí đối với giáo dục mầm non và phổ thông năm 2022 - 2023

Thường trực HĐND tỉnh Quảng Bình quyết định lùi thời gian đề nghị HĐND tỉnh thông qua dự thảo Nghị quyết quy định mức thu học phí năm học 2022 - 2023 đối với cơ sở giáo dục mầm non và giáo dục phổ thông công lập trên địa bàn tỉnh.
Xem thêm
Đến Cờ Đỏ thăm nơi thành lập Chi bộ Đảng đầu tiên của TP Cần Thơ 93 năm trước

Đến Cờ Đỏ thăm nơi thành lập Chi bộ Đảng đầu tiên của TP Cần Thơ 93 năm trước

Khu di tích An Nam Cộng sản Đảng được hoàn thành và đưa vào sử dụng năm 2019 ngay trên nền đất cũ đồn điền năm xưa, cũng chính là trung tâm huyện Cờ Đỏ ngày nay.
Hà Tĩnh: Công nhận nhà thờ Nguyễn Duy là Di tích Lịch sử Văn hoá

Hà Tĩnh: Công nhận nhà thờ Nguyễn Duy là Di tích Lịch sử Văn hoá

Ngày 29/7, UBND xã Kim Song Trường, huyện Can Lộc (Hà Tĩnh) đã long trọng tổ chức lễ đón bằng công nhận di tích lịch sử, văn hoá cấp tỉnh nhà thờ Nguyễn Duy.
Phú Yên: Đề nghị UNESCO công nhận Công viên địa chất toàn cầu

Phú Yên: Đề nghị UNESCO công nhận Công viên địa chất toàn cầu

Đây là hoạt động nối tiếp trong quá trình Phú Yên xây dựng hồ sơ để được UNESCO công nhận danh hiệu nói trên, góp phần phát triển nhanh và bền vững.
Lấy ý kiến đề nghị xét tặng danh hiệu "Nghệ sỹ Nhân dân", "Nghệ sỹ Ưu tú" lần thứ 10

Lấy ý kiến đề nghị xét tặng danh hiệu "Nghệ sỹ Nhân dân", "Nghệ sỹ Ưu tú" lần thứ 10

Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch vừa ban hành quyết định đăng tải danh sách hồ sơ đề nghị xét tặng danh hiệu "Nghệ sỹ Nhân dân", "Nghệ sỹ Ưu tú" lần thứ 10 do 5 Hội đồng chuyên ngành cấp Nhà nước trình Hội đồng cấp Nhà nước ở các lĩnh vực: Múa, âm nhạc, sân khấu, điện ảnh, phát thanh-truyền hình.
Thương binh nặng Hoàng Cát viết văn, làm thơ ca ngợi đất nước

Thương binh nặng Hoàng Cát viết văn, làm thơ ca ngợi đất nước

Hoàng Cát (quê Nam Đàn, Nghệ An) nhập ngũ năm 1965, chiến đấu ở chiến trường Trị Thiên - Huế - Quảng Nam đến năm 1969, ông bị thương mất một chân. Năm 1971, ông trở lại hậu phương miền Bắc với một chân, quân hàm thượng sĩ, thương binh loại A. Vượt lên thương tật, với một tình yêu Tổ quốc cháy bỏng, ông viết văn làm thơ ca ngợi đất nước, quê hương, tình đồng chí đồng đội.
Hà Tĩnh: Hàng ngàn người tham dự chương trình nghệ thuật "Cõi thiêng Đồng Lộc”

Hà Tĩnh: Hàng ngàn người tham dự chương trình nghệ thuật "Cõi thiêng Đồng Lộc”

Tối 22/7, tại quảng trường khu di tích lịch sử Quốc gia đặc biệt Ngã 3 Đồng Lộc, huyện Can Lộc (Hà Tĩnh), Báo Nhân Dân phối hợp Tạp chí Cộng sản, Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh và tỉnh Hà Tĩnh tổ chức Chương trình nghệ thuật “Cõi thiêng Đồng Lộc”.
Tác phẩm "Phê bình phân tâm học - Phía của những ám ảnh nghệ thuật" bị thu hồi giải thưởng “ Tác giả Trẻ năm 2022

Tác phẩm "Phê bình phân tâm học - Phía của những ám ảnh nghệ thuật" bị thu hồi giải thưởng “ Tác giả Trẻ năm 2022

Sáng 30/3, Hội Nhà văn Việt Nam quyết định tạm thời thu hồi giải thưởng Tác giả trẻ năm 2021 đối với tác phẩm "Phê bình phân tâm học - Phía của những ám ảnh nghệ thuật" của tác giả Vũ Thị Trang vì bị tố đạo văn.
Những phim Việt dự thi giải Oscar bị khán giả và giới phê bình “ném đá”

Những phim Việt dự thi giải Oscar bị khán giả và giới phê bình “ném đá”

Khi làm một bộ phim, epkip làm phim nào cũng mong muốn bộ phim của mình có giải thưởng, nhất là phim đó đầu tư công phu về thời gian, công sức cũng như tiền bạc. Một trong nhưng giải thưởng danh giá đối với giới điện ảnh, đó là giải Oscar. Phim Việt cũng vậy, với bao tâm huyết của mình, họ cũng muốn tham dự giải Oscar, tuy nhiên, khi gửi tham dự, họ đã nhận không ít phản đối, bị "ném đá" của giới phê bình và khán giả. Lý do vì sao vậy?
Diễn viên Mai Thu Huyền: “Ai cũng có giới hạn của mình thôi....”

Diễn viên Mai Thu Huyền: “Ai cũng có giới hạn của mình thôi....”

Sau phim “Kiều” với vai trò đạo diễn gây nhiều tranh cãi, diễn viên Mai Thu Huyền trở lại màn ảnh nhỏ với một vai diễn trong bộ phim “Kẻ tàng hình”. Với người phụ nữ xinh đẹp này, cái duyên phim ảnh còn dài…