Bộ trưởng Lê Minh Hoan: 'Nên tư duy lại không gian phát triển kinh tế vùng'

Bộ trưởng Bộ NN - PTNT Lê Minh Hoan nêu vấn đề trên, tại Hội thảo Bức tranh Kinh tế Việt Nam và ĐBSCL: Dự báo kinh tế quý IV và triển vọng năm 2022 diễn ra vừa qua, với tư cách là một diễn giả.

Covid-19 phơi bày rõ hơn vấn đề nội tại của ngành nông nghiệp

Bộ trưởng Lê Minh Hoan vừa trở về Hà Nội sau chuyến công tác tại ĐBSCL. Trao đổi với lãnh đạo địa phương và cộng đồng doanh nghiệp hai chuỗi thuỷ sản chủ lực là tôm và cá tra, ông thấm thía sâu sắc hơn những khó khăn chồng chất của doanh nghiệp và người dân vùng đất “Chín rồng” đang gặp phải.

“Quãng thời gian vừa rồi chúng ta bị hụt hơi, chúng ta mất đà tăng trưởng và thậm chí bị tụt lại”, tuy nhiên, "Tư lệnh” ngành nông nghiệp cho rằng: “Đại dịch Covid-19 chỉ là tác nhân làm nghiệt ngã thêm, trầm trọng thêm những vấn đề kinh tế - xã hội mà ĐBSCL đã đối mặt trong nhiều năm qua”.

Bởi, trước khi đại dịch ập đến thì câu chuyện được mùa mất giá đã diễn ra dai dẳng nhiều năm rồi. Chắc chắn, khi chúng ta có đầy đủ vacxin, dịch Covid sẽ được kiểm soát. Chúng ta rồi sẽ lấy lại được những gì đã mất, khôi phục đà tăng trưởng... Nhưng, nếu nhìn xa hơn, ở góc độ mới hơn, chúng ta sẽ thấy nhiều vấn đề nội tại của ngành nông nghiệp ĐBSCL và nông nghiệp cả nước. Bộ trưởng Lê Minh Hoan nêu vấn đề.

bo truong le minh hoan nen tu duy lai khong gian phat trien kinh te vung
Bộ trưởng Bộ NN-PTNT Lê Minh Hoan trao đổi bên lề Hội thảo Bức tranh Kinh tế Việt Nam và ĐBSCL: Dự báo kinh tế quý IV và triển vọng năm 2022.

Vừa qua, lần đầu tiên trong báo cáo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư trình Chính phủ một cụm từ mà tôi rất tâm đắc, đó là “kiến tạo không gian phát triển kinh tế”. Trước giờ chúng ta hay nói tới “liên kết vùng”, nhưng tôi nghĩ rằng nếu chỉ nói như vậy là chưa đủ.

Không đơn thuần là chuyện chúng liên kết 13 mảnh ghép (13 tỉnh ĐBSCL - PV) rời nhau, kéo sát các địa phương lại gần nhau. Và, thực tế, là chúng ta vẫn lúng túng trong thể chế điều hành liên kết vùng.

Bộ trưởng Lê Minh Hoan phân tích thêm: Nếu chúng ta chỉ thống kê trong từng tỉnh một, tỉnh tôi có mấy trăm ngàn hecta lúa, mấy chục nghìn hecta thuỷ sản, bao nhiêu hecta trồng cây ăn trái thì bản chất nó không phải là kinh tế. Bởi khi nào con cá đang nằm dưới ao, trái còn treo trên cành cây thì nó mới chỉ là sản lượng.

Chỉ khi nào con cá, hạt lúa, trái cây đến được với thị trường, đó mới là giá trị gia tăng. Muốn đến được thị trường thì phải thông qua hệ thống thương lái, doanh nghiệp, qua các xưởng, nhà máy sơ chế, tinh chế, chế biến. Như vậy nó mới là một không gian kinh tế, chứ không phải là mảnh ghép thuần tuý.

Từ tư duy liên kết vùng sang tư duy kiến tạo không gian phát triển

Ông lấy ví dụ, một doanh nghiệp sản xuất cá giống ở Long An nhưng thị trường của họ là 7 tỉnh ĐBSCL. Chuỗi ngành hàng (hay không gian phát triển ngành hàng) cá tra cũng giống như tất cả các ngành hàng nông sản khác, nó như một ma trận phủ khắp ĐBSCL, nó chạy chi chít từ đồng ruộng tới ao nuôi, đến nhà máy, rồi từ nhà máy đến TP Hồ Chí Minh, từ Sài Gòn đi cả nước hoặc được chất vào container để xuất khẩu. Do đó, đứt một khâu nào thì toàn bộ hệ thống sẽ phải nằm im.

“Trước khi chúng ta nói chuỗi cung ứng toàn cầu bị đứt gãy, thì nó đã đứt gãy ngay trong chuỗi nội địa rồi”, Bộ trưởng nhấn mạnh.

Chúng ta nên tư duy lại không gian phát triển kinh tế vùng. Bởi cho dù không có Covid-19, không có “luồng xanh”, “luồng đỏ” hay “pháo đài” thì từ xưa đến giờ chung ta vẫn tư duy theo xã, tư duy theo huyện, tư duy theo tỉnh. Trong khi đó, chuỗi giá trị của các ngành hàng mới là mục tiêu chúng tha theo đuổi.

Bên cạnh đó, sự liên kết giữa doanh nghiệp và người sản xuất nông nghiệp phải bền chặt hơn chứ không phải theo mùa vụ. Nếu vấn đề này không được khắc phục thì nó sẽ kéo theo câu chuyện mù mờ, câu chuyện lòng tin, câu chuyện thị trường thiếu bền vững.Ông Lê Minh Hoan cho rằng, muốn kiến tạo được không gian phát triển kinh tế, thay vì tư duy “nhà nước kiểm soát, doanh nghiệp tuân thủ”, thì hai bên cùng ngồi lại với nhau để tạo ra không gian hoạt động cho các nhà máy, để phục hồi sản xuất, kinh doanh. Nếu chỉ một bên kiểm soát, một bên tuân thủ thì kết quả sẽ khác đi.

“Sau chuyến đi miền Tây vừa rồi, tôi có niềm tin rằng tiềm năng, dư địa phát triển của các chuỗi giá trị nông sản còn rất lớn. Vấn đề là cách hành xử của lãnh đạo địa phương”. Chúng ta đã vượt qua, chúng ta đã có bài học kinh nghiệm từ lúc xảy ra đại dịch đến thời điểm này. Do đó, chúng ta cần bình tĩnh hơn, tỉnh táo hơn, khôn khéo hơn và linh hoạt hơn.

Lúc này, lãnh đạo các địa phương cùng doanh nghiệp cần ngồi đối thoại để kiến tạo không gian phát triển. Hãy bắt đầu từ không gian nhỏ là khôi phục hoạt động từng nhà máy, rồi đến không gian lớn hơn là khôi phục chuỗi ngành hàng và một không gian lớn hơn nữa là phát triển toàn vùng. Đây là việc rất lớn.

Chữ “xanh” sẽ điều chỉnh định hướng phát triển nông nghiệp

Nhớ lại chuyến công tác Châu Âu cùng đoàn với Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ vào tháng 9 vừa qua, Bộ trưởng Lê Minh Hoan nhận thấy, ở góc độ thị trường, tuy chúng ta đang gặp rất nhiều khó khăn, nhưng cũng là cơ hội để chuyển đổi ngành nông nghiệp Việt Nam.

Bộ NN-PTNT đang xây dựng Chiến lược phát triển nông nghiệp nông thôn bền vững đến năm 2030 theo chỉ đạo của Thủ tướng. Và, “tăng trưởng xanh”, “kinh tế xanh”, “tiêu dùng xanh”... là những cụm từ thường xuyên được nhắc tới trong các buổi hội đàm của Chủ tịch Quốc hội với Nghị viện Châu Âu hay các Chính phủ trong đoàn công tác vừa rồi.

“Khi chúng ta vận hành theo nền kinh tế thị trường toàn cầu, thì chữ “xanh” đó phải chăng là sự điều chỉnh lại cho toàn bộ định hướng phát triển nông nghiệp của chúng ta, chứ không phải tăng trưởng dựa trên sản lượng (?) Như vậy thì chúng ta còn dư địa rất nhiều”, ông Hoan nói.

Bên cạnh đó, bây giờ các quốc gia đã tăng trưởng dựa trên sự tích hợp đa giá trị và tích hợp liên ngành rồi.

bo truong le minh hoan nen tu duy lai khong gian phat trien kinh te vung
Bộ NN-PTNT đặt trọng tâm phát triển kinh tế nông thôn.

“Những mô hình lúa - cá, lúa - tôm mà tôi được thấy ở Hậu Giang, phải chăng là chỉ dẫn, chỉ dấu cho chúng ta thấy rằng thực tế bà con nông dân và ở các địa phương đã bắt đầu có những mô hình thay đổi, điều chỉnh”, Bộ trưởng Lê Minh Hoan nhận thấy.

Riêng đối với ĐBSCL, “Tư lệnh” ngành nông nghiệp cho biết, Bộ đang đặt trọng tâm để phát triển kinh tế nông thôn. Bởi kinh tế nông thôn tạo nhiều công ăn, việc làm cho nhiều lao động ở các vùng quê. Đó có thể là những chuỗi ngành hàng nho nhỏ ở nông thôn từ chế biến, sơ chế, hoặc tạo ra sản phẩm từ chương trình OCOP cấp xã, huyện, liên huyện... Những hệ thống như vậy sẽ kích hoạt được mô hình kinh tế nông thôn.

Để đeo đuổi mục tiêu này, ngoài việc lồng ghép các nội dung vào chương trình xây dựng nông thôn mới, Bộ NN-PTNT đang đàm phán với Ngân hàng Thế giới và một số tổ chức, nhà tài trợ để làm sao xây dựng được một hệ thống logistics ở cấp độ nhỏ cho nông nghiệp và nông thôn.

Đó là những kho bảo quản, kho lạnh, xưởng sơ chế nhỏ... để bà con có thể giữ được nông sản tươi thời gian lâu hơn, hoặc tạo ra các sản phẩm tiêu dùng nội địa...

Như vậy, chúng ta không chỉ chia sẻ, hỗ trợ người nông dân khi xảy ra các “biến” lớn của thời đại (biến đổi khí hậu, biến động thị trường, biến chuyển xu thế tiêu dùng), mà bản biến cố là cơ hội để bà con tạo giá trị gia tăng từ các hoạt động phi nông nghiệp./.

M.H (T.h)

Có thể bạn quan tâm

Bộ trưởng Lê Minh Hoan: Một chỉ đạo nhưng mỗi nơi hiểu và làm một kiểu

Bộ trưởng Lê Minh Hoan: Một chỉ đạo nhưng mỗi nơi hiểu và làm một kiểu

Bộ trưởng Lê Minh Hoan dẫn chứng về việc “một chỉ đạo nhưng mỗi nơi hiểu và làm một kiểu: “Tôi đi xuyên qua 1 tỉnh, điện cho anh em thì họ kêu – Trời ơi anh ơi cái chốt đó hồi xưa nổi tiếng căng từ hồi đó tới giờ. Tôi phát hiện ra, trong nhiều chốt thì có chốt căng. Như vậy nó đã khác nhau trong một tỉnh đó rồi”.

Các tin khác

Đắk Lắk: Dịch tả heo châu Phi diễn biến phức tạp

Đắk Lắk: Dịch tả heo châu Phi diễn biến phức tạp

Theo đánh giá của Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh Đắk Lắk ( Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn), tình hình dịch tả heo châu Phi đang diễn biến phức tạp trên địa bàn toàn tỉnh, 14/15 huyện đã có dịch.
Giá lợn dịp Tết 2022 có tăng cao so với năm 2021?

Giá lợn dịp Tết 2022 có tăng cao so với năm 2021?

Ghi nhận giá lợn hơi ngày 29/11, trên cả 3 miền đồng loạt đi ngang so với hôm qua. Hiện giá lợn hơi được thu mua trong khoảng từ 41.000 - 46.000 đồng/kg.
Hà Nội: Chuỗi công trình ngày đêm thi công tàn phá rừng phòng hộ ở Sóc Sơn

Hà Nội: Chuỗi công trình ngày đêm thi công tàn phá rừng phòng hộ ở Sóc Sơn

Chuỗi nhiều công trình ngày đêm thi công đang tàn phá khu rừng phòng hộ ở Sóc Sơn, nhưng không được chính quyền ngăn chặn xử lý kịp thời, triệt để. Tuy nhiên cán bộ huyện lại tỏ ra thờ ơ trước thông tin, khi báo chí phản ánh....
Đầu tuân, giá gạo bật tăng nhẹ, giá lúa đi ngang

Đầu tuân, giá gạo bật tăng nhẹ, giá lúa đi ngang

Giá lúa gạo hôm nay tại các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long biến động theo hướng tăng nhẹ với một số loại gạo nguyên liệu, trong khi đó giá lúa chững lại sau các phiên điều chỉnh giảm mạnh trong tuần qua.
Cây trồng vụ đông sớm, được mùa, được giá, nông dân phấn khởi

Cây trồng vụ đông sớm, được mùa, được giá, nông dân phấn khởi

Nông dân tại Hà Nội và nhiều tỉnh thành phố phía Bắc phấn khởi, khi giá các loại cây trồng vụ đông sớm (rau màu, ngô nếp, khoai…) bắt đầu cho thu hoạch với năng suất cao, được thương lái thu mua tại ruộng với giá cao gấp 2-3 lần so với chính vụ.
Bình Định: Đảm bảo an toàn hồ đập trong mùa mưa

Bình Định: Đảm bảo an toàn hồ đập trong mùa mưa

Bình Định có mưa to trong những ngày qua, gây ngập úng nhiều vùng trũng thấp, nguy cơ cao ngập lụt hạ du, sạt lở vùng núi rất cao nên công tác đảm bảo hồ đập đang được rà soát thận trọng.
Phú Yên:  Thị trường mía đường nhiều biến động

Phú Yên: Thị trường mía đường nhiều biến động

Ngành mía đường trong cơn nhiều biến động về giá cả thị trường, khiến cho người trồng mía tại Phú Yên có cuộc sống khá khó khăn.
Thúc đẩy liên kết tiêu thụ nông sản giữa Hà Nội và các địa phương

Thúc đẩy liên kết tiêu thụ nông sản giữa Hà Nội và các địa phương

Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) vừa phối hợp với UBND TP Hà Nội tổ chức diễn đàn trực tuyến chia sẻ thông tin, kết nối giao thương nông, lâm, thủy sản giữa Hà Nội và các tỉnh, thành phố trong cả nước.
Mất trạm bơm, hỏng đường vì dự án sông Tích chậm tiến độ (Kì 2)

Mất trạm bơm, hỏng đường vì dự án sông Tích chậm tiến độ (Kì 2)

Không chỉ xã Vật Lại, tình trạng công trình thi công dang dở của Dự án sông Tích đã mượn trạm bơm, kênh mương, đường giao thông của nhiều địa phương quá hạn, chây ì nhiều năm không hoàn trả, không bù đắp chi phí phát sinh ... cũng gây ảnh hưởng nhiều đến 8 xã còn lại có dòng sông này đi qua.
Xuất khẩu sản phẩm chăn nuôi tăng trưởng, nhưng lợi nhuận vẫn ở mức thấp

Xuất khẩu sản phẩm chăn nuôi tăng trưởng, nhưng lợi nhuận vẫn ở mức thấp

Xuất khẩu sản phẩm chăn nuôi 9 tháng đầu năm tăng trưởng tốt bất chấp dịch bệnh Covid – 19. Tuy nhiên, việc đa dạng thị trường còn khiêm tốn do phải thiết lập vùng an toàn dịch bệnh, chi phí thức ăn chăn nuôi và chi phí logistics cao khiến biên độ lợi nhuận của doanh nghiệp ở mức thấp.
Giá urê, ammonia thế giới lại tăng cao kỷ lục

Giá urê, ammonia thế giới lại tăng cao kỷ lục

Theo bản tin Argus, Công ty Yara đã tăng giá bán ammonia tại Floria – Mỹ lên 825$/tấn CFR cho lượng hàng giao tháng 11/2021. Như vậy, so với giá cũ thì mức tăng này lên tới 160$/tấn – một kỷ lục tăng giá trong thời gian ngắn. Việc tăng giá ammonia do nguồn cung sụt giảm tại châu Âu trong khi nhu cầu khu vực Bắc Mỹ vẫn còn cao. Có nguồn tin cho biết Công ty CF của Mỹ đã chào giá ammonia giao tại khu vực bắc Dakota và Iowa lên đến 1.200 $/tấn.
Lời giải cho bài toán tăng xuất khẩu rau quả sang thị trường EU

Lời giải cho bài toán tăng xuất khẩu rau quả sang thị trường EU

Các nước thành viên EU ngày càng yêu thích các loại rau quả nhiệt đới của Việt Nam, đây là cơ hội để chúng ta gia tăng thị phần. Tuy nhiên rau quả Việt Nam xuất sang thị trường này chiếm chưa tới 1% thị phần 130 tỷ Eur rau quả nhập khẩu của khối.
Đề xuất kéo dài chính sách hỗ trợ bảo hiểm nông nghiệp

Đề xuất kéo dài chính sách hỗ trợ bảo hiểm nông nghiệp

Dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về thực hiện chính sách hỗ trợ bảo hiểm nông nghiệp được Bộ Tài chính lấy ý kiến góp ý của nhân dân.
Ba Vì, Hà Nội: Dân kêu đói vì bị Dự án sông Tích “mượn” đất sản xuất quá lâu (Kì 1)

Ba Vì, Hà Nội: Dân kêu đói vì bị Dự án sông Tích “mượn” đất sản xuất quá lâu (Kì 1)

Dự án sông Tích 'Đầu tư, tiếp nước, khôi phục và cải tạo sông Tích' được manh nha từ 2007, trải qua nhiều lần thay đổi, điều chỉnh từ một công trình thủy lợi cấp tỉnh đã trở thành "siêu dự án" cấp Quốc gia với số vốn ngót 7.000 tỷ.    
Doanh nghiệp cần nắm vững quy định khi xuất khẩu nông, thủy sản sang EU

Doanh nghiệp cần nắm vững quy định khi xuất khẩu nông, thủy sản sang EU

Hiện, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản Việt Nam không ngừng tăng lên, đạt trên 1 tỷ USD. Văn phòng SPS Việt Nam khuyến nghị, các đơn vị cần nắm chắc và tuân thủ nghiêm túc các quy định của thị trường nhập khẩu. Các cơ quan hữu quan tại các cửa khẩu EU đều đã được thông báo và sẽ nâng cao các biện pháp kiểm dịch đối với các dòng hàng hóa liên quan nhập khẩu từ Việt Nam.
Xem thêm
Công viên sinh thái sẽ thay thế bãi rác gây ô nhiễm tại thị trấn Vôi

Công viên sinh thái sẽ thay thế bãi rác gây ô nhiễm tại thị trấn Vôi

Bãi rác Bờ Đầm tại thị trấn Vôi, Lạng Giang (Bắc Giang) gây ô nhiễm suốt nhiều năm qua sẽ được di dời và thay thế bằng một công viên sinh thái rộng hàng chục ha. Chính quyền địa phương đang ráo riết triển khai thực hiện chuyển đổi.
Hà Tĩnh: Tự ý chuyển đổi dự án nuôi bò sang nuôi lợn, doanh nghiệp bị phạt hơn 1 tỷ đồng

Hà Tĩnh: Tự ý chuyển đổi dự án nuôi bò sang nuôi lợn, doanh nghiệp bị phạt hơn 1 tỷ đồng

Ngày 30/11, UBND tỉnh Hà Tĩnh cho biết, đơn vị này vừa ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính 1,25 tỷ đồng đối với Công ty TNHH Khánh Giang (trụ sở ở số 121, đường Quang Trung, phường Nam Hồng, TX Hồng Lĩnh, Hà Tĩnh) do có hành vi vi phạm hành chính về bảo vệ môi trường và tài nguyên nước.
Triển khai trồng 100.000 cây xanh trên địa bàn thành phố Hà Tĩnh

Triển khai trồng 100.000 cây xanh trên địa bàn thành phố Hà Tĩnh

Ngày 28/11, UBND TP Hà Tĩnh đã làm lễ ra quân trồng cây xanh toàn thành phố năm 2021. Đây là hoạt động tiếp bước cho phong trào trồng 100.000 cây xanh của thành phố trên tinh thần thực hiện Chương trình một tỷ cây xanh của Chính phủ.
Nghị định 23 về quản lý cát, sỏi lòng sông: Quy trách nhiệm người đứng đầu

Nghị định 23 về quản lý cát, sỏi lòng sông: Quy trách nhiệm người đứng đầu

Để quản lý việc khai thác cát, sỏi lòng sông, Chính phủ đã ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật quy định rõ cơ chế phối hợp và quy định trách nhiệm cụ thể, tuy nhiên trên thực tế vẫn còn những địa phương buông lỏng quản lý, khai thác lậu còn xảy ra ở nhiều nơi.
Quốc Oai (Hà Nội): Tiềm ẩn thất thoát khoáng sản tại xã Đông Xuân

Quốc Oai (Hà Nội): Tiềm ẩn thất thoát khoáng sản tại xã Đông Xuân

Xã Đông Xuân, huyện Quốc Oai (Hà Nội) những ngày gần đây, đang xuất hiện nhiều xe ô tô chở đầy đất, liên tục di chuyển qua đường làng, ngõ xóm. Phía xa xa, trên cao của một quả đồi, là những máy múc đang “đua nhau” cày xới, san phẳng một phần quả đồi với diện tích đất rộng lớn.
Kon Tum: Gia hạn giấy phép khai thác 06 mỏ cát trên sông Đăk Bla

Kon Tum: Gia hạn giấy phép khai thác 06 mỏ cát trên sông Đăk Bla

Nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững, giảm tác động đến môi trường và tăng thu ngân sách, UBND tỉnh Kon Tum vừa có văn bản gia hạn quyền khai thác khoáng sản năm 2021