Công cụ để hoạch định và phát triển bền vững nguồn nước

Báo cáo Tài nguyên nước quốc gia giai đoạn 2016 - 2021 vừa được Bộ TN&MT công bố được đánh giá là nguồn tài liệu quan trọng, thiết thực để các bộ, ngành và địa phương khai thác, sử dụng trong quá trình hoạch định

Báo cáo nêu rõ quá trình phát triển kinh tế - xã hội dẫn đến nhu cầu khai thác sử dụng nước tăng cả về mặt số lượng và chất lượng, trong khi nguồn nước là hữu hạn, khả năng phát triển tài nguyên nước còn hạn chế, các yếu tố không bền vững về tài nguyên nước không suy giảm mà có nguy cơ gia tăng trong thời gian gần đây.

Dự báo đến năm 2030, nhu cầu về nước cho các mục đích kinh tế - xã hội và dân sinh sẽ là khoảng 122 tỷ m3/năm, tăng 1,5 lần so với hiện nay. Tình trạng suy thoái, ô nhiễm, cạn kiệt, khan hiếm nước diễn ra ở nhiều nơi, theo đánh giá của Ngân hàng thế giới, tài nguyên nước của Việt Nam đang đứng trước nguy cơ “quá thừa, quá thiếu và quá bẩn”. Bên cạnh đó, vấn đề xâm nhập mặn đang diễn ra ở hầu hết các cửa sông ven biển thuộc lưu vực sông Hồng - Thái Bình, Mã, Cả, Vu Gia - Thu Bồn, Đồng Nai và Cửu Long với phạm vi và mức độ khác nhau, trong đó, diễn ra gay gắt và ảnh hưởng lớn nhất là Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL).

Trong khi đó, kết quả quan trắc chất lượng nước mặt tại 1.070 vị trí (gồm 7 trạm quan trắc tài nguyên nước mặt quốc gia và 1.063 vị trí quan trắc từ 38 tỉnh, thành phố gửi báo cáo), chủ yếu quan trắc các chỉ tiêu DO, TSS, COD, BOD5... cho thấy, giai đoạn 2016 - 2021, chất lượng nước tại các điểm quan trắc trên các lưu vực sông nhiều vị trí vượt quy chuẩn QCVN08 cột A2 (dùng cho mục đích cấp nước sinh hoạt nhưng phải áp dụng công nghệ xử lý phù hợp hoặc các mục đích sử dụng như loại B1, B2) tập trung chủ yếu ở các vùng trung và hạ lưu; ô nhiễm cục bộ xảy ra ở các đoạn sông chảy qua các khu vực tập trung đông dân cư, khu vực đô thị, khu công nghiệp, làng nghề.

Ảnh minh hoạ
Ảnh minh hoạ

Kết quả quan trắc chất lượng nước dưới đất giai đoạn 2016 - 2021 tại 412 vị trí (802 giếng, 24.944 mẫu) quan trắc tài nguyên nước quốc gia, đánh giá các chỉ tiêu TDS, Mn, Fe, NO3-... theo QCVN 09-MT:2015/BTNMT trên các vùng Đồng bằng sông Hồng, Bắc Trung Bộ, Nam Trung Bộ, Tây Nguyên, Đông Nam Bộ và ĐBSCL (vùng Đông Bắc Bộ, Tây Bắc Bộ hiện chưa có trạm quan trắc) đều cho kết quả ô nhiễm ở nhiều mức độ khác nhau.

Trên cơ sở hiện trạng tài nguyên nước quốc gia, những kết quả đã đạt được trong công tác quản lý, khai thác sử dụng, bảo vệ tài nguyên nước giai đoạn 2016 - 2021 và để đáp ứng yêu cầu của công tác quản lý về tài nguyên nước trong những năm tới, cần phải tập trung giải quyết những vấn đề tồn tại, thách thức như: Thiếu thông tin, số liệu, cơ sở dữ liệu về tài nguyên nước phục vụ công tác quản lý; nguồn nước của Việt Nam chủ yếu phụ thuộc vào nước ngoài; nguồn nước phân bố không đều theo không gian và thời gian; hiệu quả khai thác sử dụng nước trong các ngành còn thấp.

Cùng với đó là áp lực phát triển kinh tế - xã hội, nhu cầu nước gia tăng, mâu thuẫn khai thác, sử dụng nước của các ngành, địa phương còn phổ biến; Ô nhiễm nguồn nước gia tăng; Khả năng tiếp cận nước sạch, an toàn với chi phí hợp lý cho sản xuất, sinh hoạt còn chưa cao; Duy trì và phát triển diện tích rừng, bảo vệ nguồn sinh thủy; Tác động của biến đổi khí hậu và rủi ro do nước gây ra.

Để giải quyết các vấn đề tồn tại, thách thức về tài nguyên nước nêu trên, báo cáo nhấn mạnh, thời gian tới, cần có những giải pháp mang tính tổng thể, đồng bộ từ Trung ương đến địa phương, tránh đầu tư dàn trải, không hiệu quả và tập trung vào một số giải pháp sau: Tăng cường hoàn thiện, đổi mới thể chế, chính sách; Nâng cao hiệu quả công tác quản lý, giám sát, bảo vệ, phát triển, điều hòa phân bổ tài nguyên nước, đảm bảo chủ động nguồn nước cấp cho các mục đích sinh hoạt và sản xuất.

Chủ động kế hoạch sử dụng nước trên sông xuyên biên giới trên cơ sở giám sát, hợp tác với các quốc gia có chung nguồn nước trong việc chia sẻ thông tin, số liệu quan trắc, vận hành khai thác nguồn nước; Cải thiện, phục hồi các dòng sông bị suy thoái, cạn kiệt và ô nhiễm, bảo vệ nguồn nước, bảo vệ và phát triển bền vững nguồn sinh thủy, các hệ sinh thái ngập nước quan trọng, đảm bảo an ninh nước cho môi trường.

Tăng cường đầu tư, nâng cấp, nâng cao hiệu quả sử dụng nước, chỉ tiêu đảm bảo an ninh tài nguyên nước, chủ động nguồn nước cho các ngành, lĩnh vực: sinh hoạt, công nghiệp, nông nghiệp, năng lượng, giao thông và các ngành sử dụng nước khác; Nâng cao năng lực ứng phó tác động biến đổi khí hậu và các rủi ro khác liên quan đến nước.

Tăng cường đầu tư, nâng cấp, nâng cao chỉ tiêu đảm bảo an ninh tài nguyên nước trong thu gom, xử lý nước thải và thoát nước; Tăng cường các hoạt động nghiên cứu, hợp tác quốc tế, chuyển giao khoa học công nghệ; Xây dựng, vận hành hệ thống chỉ tiêu theo dõi, đánh giá an ninh tài nguyên nước quốc gia./.

M.H (T.h)

Có thể bạn quan tâm

Hà Nội: Đánh giá thực trạng công tác bảo vệ môi trường trong những năm qua

Hà Nội: Đánh giá thực trạng công tác bảo vệ môi trường trong những năm qua

Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội vừa ban hành Kế hoạch số 111-KH/TU, sơ kết 5 năm thực hiện Nghị quyết số 11-NQ/TU ngày 31/5/2017 của Thành ủy Hà Nội về “Tăng cường công tác bảo vệ môi trường trên địa bàn thành phố Hà Nội đến năm 2020 và những năm tiếp theo”.
Khởi động dự án Giảm thiểu ô nhiễm môi trường do USAID tài trợ

Khởi động dự án Giảm thiểu ô nhiễm môi trường do USAID tài trợ

Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID) và Bộ Tài nguyên và Môi trường (Bộ TN&MT) đã phối hợp tổ chức lễ khởi động dự án Giảm thiểu Ô nhiễm sẽ được thực hiện trong 5 năm với ngân sách dự kiến là 11,3 triệu đô la, do đối tác của USAID là Tổ chức Winrock International phối hợp với Bộ Tài nguyên và Môi trường thực hiện.
Cư Jút - Đắk Nông: Dân kêu trời vì các trang trại nuôi heo xả thải gây ô nhiễm nguồn nước

Cư Jút - Đắk Nông: Dân kêu trời vì các trang trại nuôi heo xả thải gây ô nhiễm nguồn nước

Nhiều người dân sinh sống tại thôn Nam Tiến xã Ea Pô đang phải “kêu trời”, bởi vì nguồn nước nơi đây đã bị ô nhiễm trầm trọng. Thủ phạm là do gần chục trang trại nuôi heo đang xả thải ra các dòng suối tự nhiên.

Các tin khác

Gia Lai: Không cần thiết có camera và trạm cân đối với mỏ khoáng sản?

Gia Lai: Không cần thiết có camera và trạm cân đối với mỏ khoáng sản?

Tại huyện Phú Thiện, tình trạng quản lý tài nguyên khoáng sản liệu có quá lỏng lẻo khi mà đối với mỏ đất thì khai thác vượt quá khối lượng cho phép, còn đối với mỏ cát lại không có trạm cân và camera nhưng vẫn được hoạt động?
Huyện Cao Phong – Hòa Bình: Khai thác đất trái phép trong đêm tối tại xã Bắc Phong (bài 2)

Huyện Cao Phong – Hòa Bình: Khai thác đất trái phép trong đêm tối tại xã Bắc Phong (bài 2)

Khai thác đất trái phép trong đêm tối tại xã Bắc Phong, huyện Cao Phong, tỉnh Hòa Bình, UBND xã Bắc Phong yêu cầu: không được phép chở đất ra ngoài nhưng thực tế thì khác?
Huyện Cao Phong – Hòa Bình: Khai thác đất trái phép trong đêm tối tại xã Bắc Phong

Huyện Cao Phong – Hòa Bình: Khai thác đất trái phép trong đêm tối tại xã Bắc Phong

Thời gian gần đây, trên địa bàn xã Bắc Phong, huyện Cao Phong, tỉnh Hòa Bình diễn ra tình trạng khai thác đất trái phép, thời gian thực hiện trong đêm tối. Chính quyền xã Bắc Phong có buông lỏng quản lý?
Nghệ An: Doanh nghiệp bị xử phạt gần 400 triệu đồng vì vi phạm trong lĩnh vực tài nguyên và khoáng sản

Nghệ An: Doanh nghiệp bị xử phạt gần 400 triệu đồng vì vi phạm trong lĩnh vực tài nguyên và khoáng sản

UBND huyện Tân kỳ (Nghệ An) vừa ra Quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với Công ty Cổ phần Khoáng sản Đông Á với 4 hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai, tài nguyên nước và khoáng sản với tổng số tiền xử phạt gần 400 triệu đồng.
Gia Lai: Đá tặc hung hăng lộng hành tại Ia Bă

Gia Lai: Đá tặc hung hăng lộng hành tại Ia Bă

Với thực trạng giá cả vật liệu xây dựng đang leo thang, một số đối tượng lợi dụng tình hình đó để khai thác trái phép khoáng sản nhằm phục vụ cho nhu cầu mua bán, trục lợi. Tại xã Ia Bă, huyện Ia Grai, tỉnh Gia Lai, không khó để có thể phát hiện ra những điểm khai thác đá lậu. Tại khu vực, hàng trăm khối đá chẻ được khai thác quy mô và ngang nhiên mà không có bất kỳ sự can thiệp nào của cơ quan chức năng.
Phú Yên: Công ty Huy Minh Tuấn chưa hoàn tất thủ tục đã tiến hành khai thác mỏ đất?

Phú Yên: Công ty Huy Minh Tuấn chưa hoàn tất thủ tục đã tiến hành khai thác mỏ đất?

Công ty Huy Minh Tuấn vừa bị UBND tỉnh Phú Yên yêu cầu dừng hoạt động khai thác tại mỏ đất san lấp núi Hòn Trong và phải hoàn tất thủ tục chuyển đổi mục đích sử dụng đất theo quy định.
Hà Tĩnh: Đóng cửa hàng loạt mỏ khai thác khoáng sản

Hà Tĩnh: Đóng cửa hàng loạt mỏ khai thác khoáng sản

UBND tỉnh Hà Tĩnh vừa có quyết định đóng cửa 6 mỏ khai thác khoáng sản trên địa bàn. Bao gồm, 3 mỏ đất san lấp, 2 mỏ đá xây dựng và 1 mỏ sét trắng làm gạch.
Vụ khai thác đá chẻ trái phép tại M Đrắk – Đắk Lắk: Tiếp tục có dấu hiệu khai thác qui mô hơn? (kỳ 3)

Vụ khai thác đá chẻ trái phép tại M Đrắk – Đắk Lắk: Tiếp tục có dấu hiệu khai thác qui mô hơn? (kỳ 3)

Việc khai thác đá trái phép tại thị trấn M Đrắk huyện M Đrắk mà chúng tôi đã phản ánh trong thời gian vừa qua, Chủ tịch UBND thị trấn M Đrắk đã không thông tin kết quả xử lý vụ việc trên cho nhóm PV biết.Ngược lại, hiện trường tiếp tục có dấu hiệu khai thác đá ở tầm quy mô lớn hơn.
Hà Nội: Tăng cường kiểm tra việc chấp hành pháp luật về khai thác khoáng sản

Hà Nội: Tăng cường kiểm tra việc chấp hành pháp luật về khai thác khoáng sản

UBND thành phố Hà Nội vừa ban hành Kế hoạch số 245/KH- UBND về thực hiện những nhiệm vụ trọng tâm để phát triển bền vững, hiệu quả hoạt động khai thác khoáng sản trên địa bàn Thành phố.
Lâm Đồng: Diễn biến mới vụ khai thác đất tại xã Tân Thượng huyện Di Linh (kỳ 2)

Lâm Đồng: Diễn biến mới vụ khai thác đất tại xã Tân Thượng huyện Di Linh (kỳ 2)

Sau khi Tầm Nhìn - Báo Tri thức và Cuộc sống đăng bài phản ánh việc khai thác đất có dấu hiệu trái phép tại thôn 1 xã Tân Thượng, ngay ngày hôm sau, ông K Brồi - Chủ tịch UBND xã Tân Thượng, đã gọi điện thoại cho PV và cho rằng nội dung và hình ảnh PV cung cấp là tư liệu cũ. Sự thực ra sao?
Di Linh - Lâm Đồng: Phát hiện điểm khai thác đất trái phép tại xã Tân Thượng

Di Linh - Lâm Đồng: Phát hiện điểm khai thác đất trái phép tại xã Tân Thượng

Một điểm khai thác đất trái phép với quy mô lớn và công khai tại Thôn 1 xã Tân Thượng. Tuy nhiên khi báo với chính quyền địa phương thì không có một ai đến kiểm tra xử lý, hành động này là bảo kê hay đùn đẩy trách nhiệm?
Kon Tum: Xử phạt hành chính, tước giấy phép mỏ cát tại xã Đăk Pxi

Kon Tum: Xử phạt hành chính, tước giấy phép mỏ cát tại xã Đăk Pxi

Tổ công tác tỉnh Kon Tum đã làm rõ sai phạm ở mỏ cát xã Đăk Pxi, huyện Đăk Hà tỉnh Kon Tum và xử phạt 85 triệu đồng, tước giấy phép từ 3 - 6 tháng
Vụ khai thác đá chẻ tại thị trấn M

Vụ khai thác đá chẻ tại thị trấn M' Đrắk – Đắk Lắk: Thêm một điểm khai thác đá trái phép?

Sau khi có bài phản ánh về tình trạng khai thác đá chẻ có dấu hiệu trái phép tại thị trấn M' Đrắk, theo phản ánh của người dân, nhóm PV chúng tôi tiếp tục phát hiện thêm một điểm khai thác đá chẻ tại địa phương này.
Đắk Lắk: Khai thác đá chẻ có dấu hiệu trái phép tại thị trấn M

Đắk Lắk: Khai thác đá chẻ có dấu hiệu trái phép tại thị trấn M' Đrắk

Nhận được nguồn tin phản ánh của người dân, nhóm PV chúng tôi đã có mặt tại khu vực Tổ dân phố 6, thị trấn M' Đrắk, huyện M' Đrắk xác nhận và tìm hiểu các điểm đang khai thác đá chẻ trái phép tại nơi đây.
Kon Tum: Trả hồ sơ, kiểm tra chuyển nhượng mỏ cát khai thác sai phạm

Kon Tum: Trả hồ sơ, kiểm tra chuyển nhượng mỏ cát khai thác sai phạm

Sau phản ánh của các cơ quan báo chí, tỉnh Kon Tum chỉ đạo trả hồ sơ, kiểm tra việc chuyển nhượng mỏ cát khai thác có nhiều sai phạm
Xem thêm
Bình Định: Khởi tố vụ phá rừng phòng hộ ở Vân Canh

Bình Định: Khởi tố vụ phá rừng phòng hộ ở Vân Canh

Cơ quan Cảnh sát Điều tra (CSĐT) Công an huyện Vân Canh (tỉnh Bình Định) đã có quyết định khởi tố vụ án 'Vi phạm quy định về khai thác, bảo vệ rừng và lâm sản' liên quan tới việc hơn 2,27 ha rừng phòng hộ bị khai thác trái phép.
Quảng Bình: Kỷ luật hai cán bộ liên quan vụ 12ha rừng bị chặt phá

Quảng Bình: Kỷ luật hai cán bộ liên quan vụ 12ha rừng bị chặt phá

Để hơn 12ha rừng phòng hộ ven biển và rừng lá tràm hàng chục năm tuổi bị chặt phá, hai cán bộ BQL Khu dự trữ thiên nhiên Động Châu - Khe Nước Trong nhận hình thức kỷ luật từ khiển trách đến cảnh cáo.
Vì sao người nông dân muốn giữ đất nông nghiệp, dù không canh tác?

Vì sao người nông dân muốn giữ đất nông nghiệp, dù không canh tác?

Trong nhiều năm qua, việc tập trung, tích tụ đất nông nghiệp để phát triển sản xuất hàng hoá quy mô lớn trên địa bàn cả nước nói chung vẫn chưa thể thực hiện. Một trong những nguyên nhân là bởi mối liên kết giữa người nông dân với các tổ chức, doanh nghiệp còn nhiều rào cản.
Hội thảo “Xử lý và sử dụng tro, xỉ, thạch cao - Giải pháp cho phát triển bền vững”

Hội thảo “Xử lý và sử dụng tro, xỉ, thạch cao - Giải pháp cho phát triển bền vững”

Vừa qua, tại Hà Nội, Tạp chí Tài nguyên và Môi trường (Bộ Tài nguyên và Môi trường) tổ chức Hội thảo với chủ đề: “Xử lý và sử dụng tro, xỉ, thạch cao: Giải pháp cho phát triển bền vững”.
Hà Nội: Đánh giá thực trạng công tác bảo vệ môi trường trong những năm qua

Hà Nội: Đánh giá thực trạng công tác bảo vệ môi trường trong những năm qua

Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội vừa ban hành Kế hoạch số 111-KH/TU, sơ kết 5 năm thực hiện Nghị quyết số 11-NQ/TU ngày 31/5/2017 của Thành ủy Hà Nội về “Tăng cường công tác bảo vệ môi trường trên địa bàn thành phố Hà Nội đến năm 2020 và những năm tiếp theo”.
Khởi động dự án Giảm thiểu ô nhiễm môi trường do USAID tài trợ

Khởi động dự án Giảm thiểu ô nhiễm môi trường do USAID tài trợ

Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID) và Bộ Tài nguyên và Môi trường (Bộ TN&MT) đã phối hợp tổ chức lễ khởi động dự án Giảm thiểu Ô nhiễm sẽ được thực hiện trong 5 năm với ngân sách dự kiến là 11,3 triệu đô la, do đối tác của USAID là Tổ chức Winrock International phối hợp với Bộ Tài nguyên và Môi trường thực hiện.