Địa chỉ đỏ mang nặng đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”

Cập nhật: 07:00 | 26/07/2021
Ngày 27/7/1947, bên chân núi Tam Đảo, tại xóm Bàn Cờ, thị trấn Hùng Sơn, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên, hơn 300 cán bộ và nhân dân đã tổ chức mít-tinh, nghe công bố bức thư của Chủ tịch Hồ Chí Minh ghi nhận sự ra đời Ngày Thương binh liệt sĩ ở nước ta. Từ đó đến nay, bên chân núi Tam Đảo lưu dấu một địa chỉ đỏ mang nặng đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”.

Địa chỉ đỏ bên chân núi Tam Đảo

Sau thành công của Cách mạng tháng Tám năm 1945, nền độc lập còn non trẻ, chính quyền còn yếu ớt do hậu quả của chiến tranh và chính sách hà khắc của thực dân phong kiến để lại.

Đúng như dự đoán của Hồ Chủ tịch, đầu năm 1946, thực dân Pháp trở lại xâm lược đất nước ta một lần nữa. Hưởng ứng lời kêu gọi của Người, nhân dân cả nước nhất tề đứng lên kháng chiến cứu quốc, với tinh thần “thà hy sinh tất cả, chứ nhất định không chịu mất nước, không chịu làm nô lệ”.

Kháng chiến bùng nổ ngày càng ác liệt, quân và dân ta đã anh dũng chiến đấu, tiêu diệt quân thù, nhiều đồng bào, chiến sĩ đã ngã xuống không tiếc máu xương. Số người bị thương và hy sinh trong chiến đấu ngày càng tăng lên; thương binh, liệt sĩ trở thành vấn đề đặc biệt được quan tâm.

Trước tình hình đó, cùng với việc kêu gọi giúp đỡ thương binh, gia đình liệt sĩ, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký Sắc lệnh số 20/SL ngày 16/2/1947 chính thức đặt chế độ “lương hưu thương tật” và “tiền tuất cho thân nhân tử sĩ”. Để chỉ đạo công tác này trong cả nước, Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ thị chọn một ngày trong năm làm “Ngày Thương binh” để nhân dân ta có dịp tỏ lòng biết ơn, yêu mến thương binh.

Thực hiện Chỉ thị của Người, một hội nghị trù bị gồm đại biểu các cơ quan Trung ương và một số địa phương đã họp bên chân núi Tam Đảo, tại xóm Bàn Cờ, xã Hùng Sơn, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên nhất trí chọn ngày 27/7 hàng năm là Ngày Thương binh toàn quốc.

Đúng 18 giờ, ngày 27/7/1947, một cuộc mít-tinh với khoảng 300 người gồm đại diện Tổng bộ Việt Minh, Hội Phụ nữ cứu quốc, Đoàn thanh niên, Nha thông tin, Cục Chính trị Quân đội quốc gia Việt Nam và chính quyền địa phương đã dự cuộc mít tinh này. Tại cuộc mít tinh, các đại biểu đã nghe ông Lê Tất Đắc đại diện Cục Chính trị Quân đội quốc gia Việt Nam công bố Bức thư của Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi Ban Thường trực tổ chức Ngày Thương binh, liệt sĩ toàn quốc. Từ đó đến nay, bên chân núi Tam Đảo lưu dấu một địa chỉ đỏ mang nặng đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”.

Thấm nhuần lời dạy của Người, nhân dân Đại Từ đã có nhiều việc làm thiết thực, đặt lợi ích quốc gia lên trên lợi ích riêng. Cùng chia sẻ nỗi đau với thương binh, bệnh binh, tất cả những nam, phụ, lão… đồng lòng, chung sức, tích cực tham gia phong trào Hội mẹ chiến sĩ “Đón thương binh về làng” nuôi dưỡng do Chủ tịch Hồ Chí Minh khởi xướng. Và dù đã mấy mươi năm trôi qua đời người, những câu chuyện đong đầy niềm tự hào của một vùng địa linh bên chân núi Tam Đảo còn tươi mới, bởi đó là một niềm thương mến khắc khoải được khắc họa vào tâm khảm con người.

Gặp cụ Tạ Thị Vệ tại thôn Kỳ Linh, xã Mỹ Yến, hơn 90 tuổi đời, hơn 60 năm tuổi Đảng. Nghe cụ kể thấy cả miền ký ức hào sảng của ngày “Bữa ăn chín cũng như mười/ Mỗi nhà nuôi lấy một người thương binh”, cái thời mà cán bộ, nhân dân địa phương hết lòng tham gia giúp đỡ, chăm sóc thương binh.

Tiếp chuyện, cụ Vệ kể: dạo năm 1947 gọi là chị Vệ, tôi là một trong những phụ nữ đầu tiên ở vùng đất này lấy chồng thương binh. Chồng cụ là ôngTrần Văn Thái, thương binh 2/4 tham gia kháng chiến chống thực dân Pháp. Hai cụ có với nhau 5 người con, người con cả tham gia bộ đội kháng chiến chống Mỹ. Trong một trận đánh, anh bị chúng đạn đã cướp mất đôi chân.

Vậy là trong ngôi nhà bình dị nơi thôn dã ấy có 2 thương binh. Cha là thương binh thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược và người con là thương binh thời kỳ kháng chiến chống đế quốc Mỹ cứu nước.

Những người mẹ mòn mỏi chông con, những người vợ chờ chồng vời vợi

Bà Nguyễn Thị Quỳnh Hương, Giám đốc Sở Lao động – TB&XH tỉnh Thái Nguyên tự hào: Đất nước đi qua 2 cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ và chiến tranh bảo vệ biên giới phía Bắc và Tây Nam Tổ quốc, Thái Nguyên có hàng vạn người con lên đường. Ngày chiến thắng, trong rực rỡ cờ hoa còn nhiều lắm nước mắt đau thương.

Bởi có những người mẹ mòn mỏi trông con; những người vợ chờ chồng trong vời vợi khắc khoải. Hiện tỉnh Thái Nguyên đang quản lý thực hiện chính sách ưu đãi cho khoảng 130.000 đối tượng người có công, trong đó 10.000 thân nhân liệt sĩ, hơn 15.000 thương binh, bệnh binh, người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học, hơn 75.000 người hoạt động kháng chiến được tặng thưởng huân, huy chương, 553 Mẹ Việt Nam Anh hùng được truy tặng, phong tặng, hơn 10.000 cựu chiến binh và 3.375 cựu thanh niên xung phong.

Có còn gì đau thương hơn khi những người con ra trận không bao giờ về nữa. Tôi bùi ngùi nhớ lại câu chuyện của Mẹ Việt Nam Anh hùng Lâm Thị Tư, tổ dân phố Đồng Bẩm, phường Đồng Bẩm (T.P Thái Nguyên). Khi chính quyền địa phương cùng các con, cháu đón hài cốt liệt sĩ Lương Văn Sinh, con trai cụ hy sinh trong chiến trường miền Nam về quê nhà an táng. Trước lúc làm lễ truy điệu, cụ bảo: Tôi không chắc chắn đây là cốt nhục của mình, nhưng cứ là bộ đội, thì đó là con tôi...

dia chi do mang nang dao ly uong nuoc nho nguon
Hội CCB thị trấn Hùng Sơn (Đại Từ) tham quan, nói chuyện truyền thống tại Khu Di tích lịch sử Quốc Gia 27-7.

Trở lại Khu Di tích lịch sử 27/7, địa chỉ đỏ của cách mạng Việt Nam, từng câu chuyện về thời kháng chiến và cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc Tổ quốc cứ như dòng sông mênh mang, chảy tràn về miền ký ức. Một ký ức tự hào xây nên truyền thống….

Nhưng phía sau những nụ cười ngày chiến thắng, có mấy ai hay đất nước này đã có bao nhiêu cuộc đưa tiễn, bao lần mẹ đón hài cốt con về.

Đại Từ, nơi “lưu giữ ký ức” Ngày Thương binh – Liệt sĩ có 100 người mẹ trở thành Mẹ Việt Nam Anh hùng, 1.516 người con nằm lại trên các vùng đất Tổ quốc, 694 người con bỏ lại một phần xương máu trên dải đất quê hương. Hơn 1.800 người từ chiến trường trở về là bệnh binh, nạn nhân chất độc da cam...

Truyền thống đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, một hành trang cực kỳ quan trọng để một quốc gia, một dân tộc trên thế giới xây nền hòa bình. Đây là một chân lý về đạo đức làm người.

Tại Khu di tích lịch sử cách mạng đặc biệt này, có cả những người từng đứng ở bờ chiến tuyến bên kia, khi trở lại Việt Nam, đã về đây kính cẩn nghiêng mình tưởng nhớ người đã ngã xuống vì lý tưởng của một dân tộc anh hùng.

Ở thị trấn Hùng Sơn, miền quê mang huyền sử, nơi thờ tự anh linh các Anh hùng liệt sĩ, có 6 mẹ Việt Nam Anh hùng, 1 cán bộ tiền khởi nghĩa, 71 thương binh, 17 bệnh binh, 18 người phục vụ thương binh, bệnh binh, 172 người nhiễm chất độc hóa học, 71 gia đình thờ cúng liệt sĩ.

Vinh quang lắm mà đau thương cũng nhiều, vậy nhưng chẳng nể nan, vào những năm đất nước kháng chiến, người dân ở vùng đất bên chân núi Tam Đảo đã sẻ chia với bộ đội, thương binh nhà ở, ruộng bãi sản xuất. Nhắc nhở chuyện xưa, không riêng người Thái Nguyên, mà người trên mọi miền đất nước đều nghĩ ngay đến việc làm đầy tình nghĩa của người dân các xã An Khánh, Lục Ba, Mỹ Yên và nhân dân trong huyện Đại Từ..

Chuyện hôm qua đã lưu vào sử xanh, được nhắc nhở, tạc lòng, ghi dạ các thế hệ cháu con đời đời. Từng câu chuyện bình dị, mà giàu lòng ái quốc của các mẹ, các chị và biết bao những công dân trên vùng đất bên chân núi Tam Đảo đã viết nên huyền sử đỏ Việt Nam - huyền sử về truyền thống, đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”.

Nguyễn Long