Hơi thở nghệ thuật Nhật Bản trong ngôn ngữ thiết kế thiết kế KODO của MAZDA

Cập nhật: 06:00 | 31/12/2020
Rất khó để sử dụng các yếu tố kỹ thuật để tác động vào một thứ vô hình như cảm giác, nhưng đội ngũ thiết kế của Mazda đã làm được điều này khi kết hợp với các nghệ nhân chế tác thủ công để thổi vào mỗi chiếc xe những hơi thở nghệ thuật Nhật Bản để mang đến một cảm giác thực sự sống động.

Nghệ thuật chế tác thủ công tinh tế

Trong quan niệm của Mazda, ô tô không đơn thuần chỉ là một phương tiện đi lại mà còn là vật có giá trị về mặt tình cảm cũng như công cụ để trải nghiệm niềm vui thực thụ khi lái xe. Nhưng làm thế nào để có thể mang đến cảm giác đó cho người lái? Câu trả lời chính là đôi bàn tay của những thợ thủ công bậc thầy.

hoi tho nghe thuat nhat ban trong ngon ngu thiet ke thiet ke kodo cua mazda

Một nghệ nhân trong quá trình tạo hình mẫu vật đất

Các nghệ nhân chế tác thủ công liên tục làm việc với các nhà thiết kế ngoại thất, nội thất để chắt lọc tinh thần của mẫu xe mới, chỉnh sửa ý tưởng nhiều lần cho đến khi thực sự vừa ý. Quá trình này phức tạp và tiêu tốn nhiều thời gian. Đầu tiên, các nhà tạo mẫu phải dựng các tác phẩm điêu khắc bằng đất sét, kim loại và gỗ. Trong một số trường hợp, họ dựa trên bản phác thảo từ nhóm thiết kế, những lần khác đơn giản chỉ là kết quả từ cảm nhận riêng của họ về mẫu xe thông qua các mô hình 3D. Những mảnh ghép này chính là nguồn cảm hứng ngược trở lại cho các bản phác thảo của xe thực tế.

hoi tho nghe thuat nhat ban trong ngon ngu thiet ke thiet ke kodo cua mazda

Quá trình tạo mô hình CX-30 bằng đất sét.

Các nghệ nhân tạo hình sẽ sử dụng hỗn hợp sáp, dầu, bột màu và cốt liệu làm nóng đến khoảng 60°C để làm mẫu vật, thời gian hoàn thiện có thể kéo dài từ vài tuần đến vài tháng. Trung bình, một tác phẩm điêu khắc bằng đất sét theo tỉ lệ 1:4 sẽ mất khoảng 8 tuần để hoàn thiện, trong khi mô hình 1:1 thường mất khoảng nửa năm để tạo ra thành phẩm. Quá trình này đòi hỏi tư duy trừu tượng ở mức cao và khả năng nhận thức không gian tỉ mỉ.

hoi tho nghe thuat nhat ban trong ngon ngu thiet ke thiet ke kodo cua mazda

Nhiều mẫu vật đất sét mất 1 năm để hoàn thiện.

Chỉ khi mẫu vật đất sét hoàn thiện và được đưa đến cho nhóm thiết kế thì hình dạng và chi tiết thực sự của chiếc xe mới bắt đầu lộ diện. Các cuộc thảo luận giữa nhóm thiết kế và nhóm tạo mô hình diễn ra liên tục, các chi tiết được thêm vào hoặc bỏ đi so với thiết kế gốc. Quá trình đồng sáng tạo này sẽ tiếp tục cho đến khi mọi người hoàn toàn hài lòng với kết quả mặc dù có thể mất nhiều thời gian. Đối với các mẫu xe như All-New Mazda3, Mazda CX-30, phải mất khoảng một năm cho đến khi thiết kế cuối cùng được thông qua. Xét cho cùng, mục tiêu của Mazda chính là sự hoàn hảo trong từng chi tiết, vì vậy thời gian và mức độ chính xác phải được đảm bảo.

hoi tho nghe thuat nhat ban trong ngon ngu thiet ke thiet ke kodo cua mazda

Quá trình tạo hình phức tạp cần sự tỉ mỉ, khéo léo.

KODO - Linh hồn của sự chuyển động

Ngôn ngữ thiết kế KODO được giới thiệu lần đầu vào năm 2010 thông qua mẫu xe ý tưởng Shinari. Giám đốc Thiết kế Ikuo Maeda đã có một mục tiêu rõ ràng trong đầu vào thời điểm đó: nắm bắt được bản chất của chuyển động và cảm xúc trong ngoại thất của một chiếc ô tô. Về mặt lý thuyết, ý tưởng này nghe có vẻ rất đơn giản nhưng thực tế việc diễn đạt nó lại vô cùng khó khăn. Nhóm thiết kế đã làm việc không mệt mỏi để loại bỏ những yếu tố được xem là không thực sự cần thiết trong bản thiết kế, mục đích tạo nên một hình dạng xe hơi rõ ràng và mang năng lượng chuyển động của một sinh vật sống, được các nhà thiết kế Mazda gọi bằng một khái niệm đầy sức gợi là "KODO - Linh hồn của sự chuyển động".

hoi tho nghe thuat nhat ban trong ngon ngu thiet ke thiet ke kodo cua mazda

Giám đốc thiết kế Mazda toàn cầu Ikuo Maeda - Người đứng đằng sau thành công của ngôn ngữ thiết kế KODO.

Thiết kế KODO giai đoạn đầu gắn liền với những đường gân dập nổi, những đường viền bóng mờ chạy dọc phần thân xe, tạo nên các mảng khối mạnh mẽ như cơ bắp của loài báo. Cho đến giai đoạn năm 2015, thiết kế KODO dần dịch chuyển mạnh mẽ theo khuynh hướng tối giản “Less is more” đúng với tinh thần mỹ học Nhật Bản. Để đạt được điều này, các nhà thiết kế tại Mazda đã dựa vào 3 yếu tố chính: Yohaku - vẻ đẹp của không gian trống; Sori - sự đĩnh đạc và cân đối đến từ những đường cong và Utsuroi - sự hòa quyện giữa ánh sáng và bóng tối. Theo tác giả nổi tiếng người nhật Tanzaki Junichiro, ánh sáng và bóng tối là một trong những cốt lõi của thẩm mỹ học Nhật Bản. Hai yếu tố này sinh ra từ tự nhiên, góp phần tạo nên các hình dạng sống động tùy thuộc vào không gian, thời gian và vật thể mà chúng chiếu rọi vào. Ánh sáng và bóng tối cũng chính là những yếu tố then chốt kiến tạo nên không gian sân khấu sống động và đầy sức gợi cho các màn trình diễn kịch mặt nạ Noh truyền thống Nhật Bản. Lấy cảm hứng từ đó, ánh sáng và bóng tối được lồng ghép trong thiết kế KODO và ứng dụng lên toàn bộ các mẫu xe Mazda.

hoi tho nghe thuat nhat ban trong ngon ngu thiet ke thiet ke kodo cua mazda

Thiết kế KODO giai đoạn 1 gắn liền với các đường gân dập nổi trên thân tạo cảm giác mạnh mẽ.

hoi tho nghe thuat nhat ban trong ngon ngu thiet ke thiet ke kodo cua mazda

Thiết kế KODO giai đoạn 2 tập trung vào chủ đề Car as Art, tối giản các đường nét không cần thiết trên xe, để ánh sáng và bóng tối tự do hòa quyện tạo hình trên thân xe.

hoi tho nghe thuat nhat ban trong ngon ngu thiet ke thiet ke kodo cua mazda

Thẩm mỹ học Nhật Bản đề cao vẻ đẹp của không gian trống, thể hiện qua nghệ thuật nhà vườn Nhật Bản.

Tất cả các đường nét cắt xẻ mạnh mẽ bên hông xe được loại bỏ, tạo ra một khoảng trống như một bức canvas để ánh sáng chiếu vào, tạo nên vẻ đẹp tinh tế đến từ sự tối giản. Khi xe di chuyển, ánh sáng trên xe thay đổi tạo nên các hình dạng biến đổi liên tục. Thành tựu lớn nhất của thiết kế KODO được biểu hiện của hai mẫu xe concept RX-Vision và Vision Coupe - "Mẫu xe ý tưởng đẹp nhất" của hai năm 2015 và 2017, nhận được vô vàn lời khen của giới mộ điệu. Với Mazda3 thế hệ mới nhất, ngôn ngữ KODO thế hệ thứ 2 đã chính thức được ứng dụng và đưa vào sản xuất thương mại.

hoi tho nghe thuat nhat ban trong ngon ngu thiet ke thiet ke kodo cua mazda

Mazda3 2020 thế hệ mới ứng dụng thiết kế KODO giai đoạn 2.

Trên thực tế, nhiều người đã tỏ ra nghi ngại khi Mazda thể hiện tham vọng có thể tạo ra những chiếc xe có giá trị như một tác phẩm nghệ thuật. Tuy nhiên, Nhật Bản lại là quốc gia này không có sự phân định rạch ròi giữa nghệ thuật và sản phẩm thương mại. Người Nhật cho rằng tại sao chúng ta lại không chú tâm và đầu tư vào những thứ chúng ta tiếp xúc và sử dụng hằng ngày thay vì chỉ tập trung các tác phẩm nghệ thuật chỉ được trưng bày trong viện bảo tàng? Với triết lý độc đáo này, không khó hiểu khi nhiều sản phẩm thông dụng tại Nhật Bản lại có thiết kế được tôn vinh toàn cầu. Nổi bật trong số đó chính là hộp đựng thức ăn bento.Vẻ đẹp của bản thân chiếc hộp là một phần của trải nghiệm tổng thể, cũng như cách trình bày nghệ thuật của những loại thức ăn được đặt bên trong hộp. Như vậy, trước khi nếm bằng vị giác, người thưởng thức đã kịp thỏa mãn về mặt thị giác. Tương tự, đối với những nhà thiết kế và người hâm mộ Mazda, thiết kế KODO chính là khúc dạo đầu tinh tế có khả năng khơi gợi cảm xúc trước khi người lái kịp tận hưởng trọn vẹn sự hứng khởi ngập tràn đằng sau vô lăng.

PV

  • Xin chờ trong giây lát...