Kinh tế số - Xu hướng phát triển tất yếu của nền kinh tế Việt Nam

Kinh tế số được hiểu đơn giản là toàn bộ hoạt động kinh tế của người dân và doanh nghiệp dựa trên nền tảng số. Nền tảng số chinh là dựa trên công nghệ số và dữ liệu điện tử để áp dụng  những mô hình kinh doanh mới tạo ra năng suất và chất lượng sản phẩm.    

Việt Nam đang nằm trong những giai đoạn đầu tiên phát triển kinh tế số, với dân số khoảng 100 triệu người, Việt Nam được đánh giá là một trong những quốc gia có tốc độ phát triển kinh tế số ở mức khá trong khu vực ASEAN. Chúng ta muốn đạt mục tiêu đến năm 2045 thu nhập bình quân đầu người là 18.000 USD thì phát triển kinh tế số là một tất yếu trong thời đại Cách mạng Công nghệ 4.0 ngày nay.

Xu hướng phát triển kinh tế số

Khái niệm “kinh tế số” đã được quan tâm từ khá lâu, trước khái niệm Cách mạng công nghiệp 4.0. Tuy nhiên, chỉ khi Cách mạng công nghiệp 4.0 xuất hiện thì kinh tế số mới được tranh luận nhiều hơn và trở thành chủ đề nóng của các nhà khoa học và doanh nghiệp. Kinh tế số gắn với công nghệ hiện đại như: Trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, tài sản số... Hiện nay, có khá nhiều quan điểm về kinh tế số khác nhau, do vậy việc hiểu rõ kinh tế số không phải là đơn giản.

kinh te so xu huong phat trien tat yeu cua nen kinh te viet nam

Theo định nghĩa chung của các nhà khoa học của Trường Đại học Oxford, kinh tế số là “một nền kinh tế vận hành chủ yếu dựa trên công nghệ số, các giao dịch điện tử tiến hành thông qua internet”. Kinh tế số có khi được hiểu là kinh tế internet, kinh tế mới hoặc kinh tế mạng... Ở Việt Nam, kinh tế số được hiểu là toàn bộ hoạt động kinh doanh dựa trên nền tảng số và phát triển kinh tế số thực chất sử dụng công nghệ số và dữ liệu để tạo ra những mô hình kinh doanh mới. Trong nền kinh tế số, các doanh nghiệp, hộ kinh doanh sẽ đổi mới quy trình sản xuất truyền thống sang mô hình theo hệ sinh thái, liên kết từ khâu sản xuất, tiêu thụ và sử dụng , do vậy điều này sẽ làm tăng năng suất, chất lượng sản phẩm.

Kinh tế số không chỉ tạo ra quy mô và tốc độ tăng trưởng cho các nền kinh tế, mà còn làm các nền kinh tế thay đổi trên các khía cạnh: (1) Phương thức sản xuất (nguồn lực, hạ tầng, quy trình vận hành sản xuất kinh doanh); (2) Cơ cấu kinh tế. Kết quả cho thấy, kinh tế số đã giúp tăng trưởng bền vững cho doanh nghiệp và cả nền kinh tế, bởi công nghệ sẽ mang lại những giải pháp tốt, hiệu quả hơn đối với việc sử dụng tài nguyên thiên nhiên có hạn, xử lý các vấn đề ô nhiễm môi trường đảm bảo nền kinh tế xanh.

Các quốc gia phát triển trên thế giới đều đưa ra chiến lược phát triển kinh tế số gắn với tăng trưởng kinh tế. Mỹ - một đất nước khởi nguồn cho sự bùng nổ của công nghệ số với nhiều thương hiệu nổi tiếng như: Google, Amazon, Facebook, Apple… Châu Âu có “Single Digital Market”, Australia có “Digital Australia” đều đã xác định được tầm quan trọng của kinh tế số.

Thực trạng phát triển kinh tế số ở Việt Nam trong thời gian qua

Trong 10 năm qua (2010 -2020), kinh tế số Việt Nam đã phát triển nhanh chóng cả về nền tảng hạ tầng, thị trường kinh doanh. Hiện nay Việt Nam có khoảng 64,5 triệu người dùng internet, trung bình 1 ngày người Việt danh khoảng 3 giờ sử dụng internet trên điện thoại thông minh hoặc máy tính, việc sử dụng tập trung vào mạng xã hội, truyền thông liên lạc và các ứng dụng cho công việc.

Theo công bố “Nền kinh tế số Đông Nam Á năm 2019" do Google, Temasek và Bain công bố ngày 3/10/2019, nền kinh tế số Việt Nam năm 2019 đạt giá trị 12 tỷ USD (tương đương 5% GDP quốc gia trong năm 2019), cao gấp 4 lần so với năm 2015 và dự đoán đạt 43 tỷ USD vào năm 2025, trong các ngành: Thương mại điện tử, du lịch trực tuyến, truyền thông trực tuyến và gọi xe công nghệ. Nền kinh tế số Việt Nam, cùng Indonesia, đang dẫn đầu về tốc độ tăng trưởng trong khu vực Đông Nam Á với trung bình 38%/năm so với 33% của cả khu vực tính từ năm 2015.

Thủ đô Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh là trung tâm phát triển nền kinh tế số của khu vực. Việt Nam trở thành thị trường đón nhận nguồn đầu tư đứng thứ 3 trong khu vực (sau Indonesia và Singapore), với 600 triệu USD đầu tư từ năm 2018 đến nửa đầu năm 2019. Như vậy kinh tế số của Việt Nam đã và đang phát triển ở giai đoạn đầu tiên của cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0, muốn có sự phát triển nhanh và bền vững cần có sự phối hợp đồng bộ của Chính phủ, doanh nghiệp và các cơ sở đào tạo trong nền kinh tế.

kinh te so xu huong phat trien tat yeu cua nen kinh te viet nam
Kinh tế số, mối quan tâm của chính phủ Việt Nam

Một số khuyến cáo về chính sách

Kinh tế số tạo ra nhiều cơ hội cho các nước đang phát triển, trong đó có Việt Nam. Kinh tế số được coi là động lực phát triển quan trọng để đưa Việt Nam phát triển nhanh và bền vững, trở thành quốc gia có công nghệ số phát triển, do vậy Việt Nam cần thực hiện một số giải pháp sau:

Về phía cơ quan quản lý Nhà nước

- Thể hiện rõ “luật hóa” những nội dung về kinh tế số để bảo đảm cơ sở pháp lý ổn định cho thực hiện chương trinh, dự án về kinh tế số. Đồng thời cần có những chính sách ưu đãi về thuế, tiền thuê đất cho các lĩnh vực phần mềm, khu công nghệ cao nhằm khuyến khích doanh nghiệp đầu tư, phát triển công nghệ mới, xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo ở Việt Nam. Mặt khác các doanh nghiệp lớn, như Viettel cần đầu tư nâng cấp hạ tầng kỹ thuật số, để triển khai ứng dụng số kết nối thông minh, đẩy nhanh ứng dụng thanh toán không dùng tiền mặt, xây dựng Chính phủ điện tử… bảo đảm an toàn, an ninh mạng, tạo điều kiện cho người dân và doanh nghiệp vừa và nhỏ được thừa hưởng những tiện ích do kinh tế số mang lại. Đồng thời xây dựng các nền tảng số toàn cầu, hoạt động xuyên biên giới, tạo môi trường cạnh tranh công bằng, bình đẳng đối với doanh nghiệp trong và ngoài nước.

Về phía doanh nghiệp và người dân

- Cần phải nhận thức phát triển nền kinh tế số là một tất yếu để phát triển kinh tế nhanh và bền vững. Từ đó các doanh nghiệp, người dân chuẩn bị để nắm bắt cơ hội, cũng như thách thức trong nền kinh tế số toàn cầu mang tính cạnh tranh công bằng về sản phẩm, việc làm và thu nhập. Doanh nghiệp cần đầu tư cơ sở hạ tầng số, trong đó nhanh chóng phát triển dịch vụ internet di động 5G, đầu tư mở rộng mạng lưới cáp quang tốc độ cao, internet quốc tế, đồng thời phát triển sản phẩm nội dung số, truyền thông số, quảng cáo số.

Về phía các trường Đại học và dạy nghề

Trách nhiệm của các Trường Đại học và dạy nghề là phải nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo nguồn nhân lực cho nền kinh tế số. Các chương trình đào tạo công nghệ thông tin cần tập trung vào công nghệ số gắn với các công nghệ mới như internet kết nối vạn vật, trí tuệ nhân tạo, công nghệ robot, tạo điều kiện cho học sinh, sinh viên tiếp cận, thực hành lĩnh vực này trong quá trinh học. Đồng thời triển khai các chương trình đào tạo, đào tạo lại kỹ năng quản trị cho người đứng đầu các cơ quan, tổ chức, giám đốc điều hành các doanh nghiệp, đơn vị trong nền kinh tế.

Nguyễn An Lại

Có thể bạn quan tâm

Việt Nam gắn kết chuyển đổi số với phát triển bền vững

Việt Nam gắn kết chuyển đổi số với phát triển bền vững

Việt Nam hoan nghênh và sẵn sàng tạo điều kiện thuận lợi để các tổ chức, doanh nghiệp nước ngoài cùng Chính phủ và các doanh nghiệp Việt Nam thúc đẩy phát triển kinh tế số; thông qua đào tạo nguồn nhân lực số, chuyển giao công nghệ, nghiên cứu - phát triển, thúc đẩy đổi mới sáng tạo...
Quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 06 của Bộ Chính trị về phát triển bền vững đô thị

Quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 06 của Bộ Chính trị về phát triển bền vững đô thị

Sáng ngày 18/5, Ban Bí thư Trung ương Đảng tổ chức Hội nghị quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 06-NQ/TW ngày 24/1/2022 của Bộ Chính trị về quy hoạch, xây dựng, quản lý và phát triển bền vững đô thị Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
Carlsberg Việt Nam mong muốn đồng hành cùng sự phát triển của Thừa Thiên Huế

Carlsberg Việt Nam mong muốn đồng hành cùng sự phát triển của Thừa Thiên Huế

Chiều ngày 11/5, Chủ tịch UBND tỉnh Thừa Thiên Huế Nguyễn Văn Phương đã có buổi tiếp xã giao ông Onno Rombouts, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Thương mại Carlsberg Việt Nam. Cùng tham dự buổi tiếp còn có lãnh đạo các sở ngành liên quan.

Các tin khác

Bộ TT&TT ban hành chỉ số đánh giá về chuyển đổi số

Bộ TT&TT ban hành chỉ số đánh giá về chuyển đổi số

Bộ Thông tin và Truyền thông (TT&TT) đã ban hành Quyết định số 922/QĐ-BTTTT phê duyệt Đề án "Xác định bộ chỉ số đánh giá chuyển đổi số (CĐS) của các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và của quốc gia".
Chuyển đổi số ngành du lịch cần kết nối đồng bộ

Chuyển đổi số ngành du lịch cần kết nối đồng bộ

Trước sự thay đổi nhu cầu, hành vi của khách hàng trong thời đại số, việc chuyển đổi số trong ngành du lịch là điều tất yếu. Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi số ngành du lịch vẫn thiếu đồng bộ.
Chuyển đổi số trong lĩnh vực nông nghiệp cần bước đi chắc chắn hơn

Chuyển đổi số trong lĩnh vực nông nghiệp cần bước đi chắc chắn hơn

Chuyển đổi số trong nông nghiệp đã đạt được một số kết quả khả quan, nhưng để đi đúng hướng ngành nông nghiệp cần có những bước đi chắc chắn hơn.
Sau gần 6 tháng thí điểm, dịch vụ Mobile-Money “bùng nổ” có hơn 1,1 triệu khách hàng

Sau gần 6 tháng thí điểm, dịch vụ Mobile-Money “bùng nổ” có hơn 1,1 triệu khách hàng

Sau gần 6 tháng thí điểm, tính đến cuối tháng 3/2022, dịch vụ Mobile-Money (ví điện tử viễn thông), tổng số khách hàng đăng ký và sử dụng là hơn 1,1 triệu. Đáng chú ý lượng khách hàng đăng ký và dùng dịch vụ ở nông thôn, miền núi, vùng sâu, vùng xa, biên giới và hải đảo đạt gần 660.000 khách hàng.
Hành trình chuyển đổi số ấn tượng của du lịch Việt

Hành trình chuyển đổi số ấn tượng của du lịch Việt

Hậu Covid-19 đã buộc các doanh nghiệp du lịch Việt tìm giải pháp chuyển đổi số. Điều này không những hỗ trợ tối ưu hóa vận hành hệ thống quản lý mà còn giúp doanh nghiệp vừa giảm chi phí lại tăng hiệu suất và lượng khách hàng.
Nhà mạng Iltel Telecom yêu cầu vô lý, khách hàng bức xúc bỏ số thuê bao

Nhà mạng Iltel Telecom yêu cầu vô lý, khách hàng bức xúc bỏ số thuê bao

Mặc dù đã đăng ký chính chủ và nạp nhiều tiền nhưng nhà mạng Iltel Telecom lại liên tục nhắn tin làm phiền chủ thuê bao và đặt ra yêu cầu vô lý, khiến khách hàng không đồng tình và quyết định từ bỏ số của nhà mạng này để chuyển sang sử dụng số thuê bao của nhà mạng khác.
Năm 2030: Điện gió ngoài khơi tạo ra 60 tỷ USD cho Việt Nam

Năm 2030: Điện gió ngoài khơi tạo ra 60 tỷ USD cho Việt Nam

Ngày 20/1, Tập đoàn Orsted và Tập đoàn T&T Group đồng tổ chức Hội nghị về chuỗi cung ứng điện gió ngoài khơi (ĐGNK) tại Việt Nam cũng như các tiềm năng phát triển ngành công nghiệp phụ trợ ĐGNK dưới hình thức trực tuyến. Tham dự Hội nghị có đại diện Bộ Kế
Đà Nẵng và Tập đoàn FPT hợp tác chuyển đổi số và xây dựng thành phố thông minh giai đoạn 2021 – 2025

Đà Nẵng và Tập đoàn FPT hợp tác chuyển đổi số và xây dựng thành phố thông minh giai đoạn 2021 – 2025

Chiều 28/12, Tập đoàn FPT và UBND TP Đà Nẵng đã ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác chuyển đổi số và xây dựng thành phố thông minh giai đoạn 2021 - 2025.
Tổng công ty Điện lực miền Bắc ra mắt "Cẩm nang sử dụng điện thông minh"

Tổng công ty Điện lực miền Bắc ra mắt "Cẩm nang sử dụng điện thông minh"

Ngày 28 tháng 12 năm 2021 - Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) tổ chức ra mắt bộ sách điện tử “Cẩm nang sử dụng điện thông minh” thông qua hình thức Livestream trực tuyến tại Fanpage Evnnpc - Vì Niềm Tin Của Bạn. Sự kiện đánh dấu một bước tiến mới củ
Đồng Tâm Group đặt mục tiêu chuyển đổi số để tạo ra giá trị tối ưu

Đồng Tâm Group đặt mục tiêu chuyển đổi số để tạo ra giá trị tối ưu

Trong bối cảnh dịch bệnh COVID -19 diễn biến phức tạp, chuyển đổi số được xem như liều vaccin hiệu quả giúp doanh nghiệp sớm phục hồi sản xuất, tiết giảm chi phí. Nắm bắt được xu thế, Đồng Tâm Group tiên phong chuyển đổi số, để vận hành trong quản trị doanh nghiệp và tạo ra giá trị tối ưu cho khách hàng.
Không gian mạng là vùng lãnh thổ đặc biệt gắn với chủ quyền quốc gia

Không gian mạng là vùng lãnh thổ đặc biệt gắn với chủ quyền quốc gia

Nhận định trên được các nhà khoa học đề cập khi tham luận tại hội thảo cấp quốc gia "Bảo đảm chủ quyền quốc gia trên không gian mạng" diễn ra sáng 8/12.
Đắk Lắk: “Chuyển đổi số”, xây dựng TP Buôn Ma Thuột trở thành đô thị thông minh giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030

Đắk Lắk: “Chuyển đổi số”, xây dựng TP Buôn Ma Thuột trở thành đô thị thông minh giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030

Chiều 7/12, Sở Thông tin và Truyền thông Đắk Lắk họp báo giới thiệu Kế hoạch số 3330 ngày 29/11/2021 của UBND tỉnh Quyết định về việc ban hành kế hoạch chuyển đổi số tỉnh Đắk Lắk, xây dựng thành phố Buôn Ma Thuột trở thành đô thị thông minh giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030.
Khách hàng của Viettel từ hôm nay có thể dùng Viettel Money

Khách hàng của Viettel từ hôm nay có thể dùng Viettel Money

Khách hàng đăng ký thuê bao chính chủ và sử dụng dịch vụ viễn thông của nhà mạng Viettel liên tục ít nhất 3 tháng liền kề, từ hôm nay (ngày 1/12) có thể dùng Viettel Money mà không cần tài khoản ngân hàng.
Hơn 100 báo, tạp chí điện tử diễn tập ứng cứu sự cố tấn công từ chối dịch vụ

Hơn 100 báo, tạp chí điện tử diễn tập ứng cứu sự cố tấn công từ chối dịch vụ

Gồm 2 tình huống tập dượt, chương trình diễn tập ứng cứu sự cố tấn công từ chối dịch vụ (DDoS) cho cơ quan báo chí, có sự góp mặt của hơn 300 cán bộ kỹ thuật đến từ hơn 100 đơn vị báo chí, tạp chí điện tử.
Viettel được Ngân hàng Nhà nước xác nhận cấp phép Mobile Money

Viettel được Ngân hàng Nhà nước xác nhận cấp phép Mobile Money

Đại diện Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã xác nhận cấp phép cho Viettel cung cấp dịch vụ Mobile Money ngay sau khi VNPT công bố thí điểm dịch vụ này.
Xem thêm
Công ty công nghệ Nhật Bản phát triển công nghệ in 3D ăng-ten ngoài không gian

Công ty công nghệ Nhật Bản phát triển công nghệ in 3D ăng-ten ngoài không gian

Phương pháp mới do công ty công nghệ Nhật Bản Mitsubishi Electric Corporation phát triển và đã được cấp bằng sáng chế. Công nghệ mới cho phép in 3D ăng-ten vệ tinh ngay trên quỹ đạo bằng nhựa và ánh sáng Mặt Trời, giúp tiết kiệm đáng kể chi phí phóng.
Đồng hồ thông minh đầu tiên của Google ra mắt người dùng

Đồng hồ thông minh đầu tiên của Google ra mắt người dùng

Google đã chính thức cho ra mắt mẫu đồng hồ thông minh đầu tiên của hãng cùng với bộ sản phẩm máy tính bảng thế hệ mới cùng phiên bản điện thoại thông minh…
Tổng công suất điện gió đặt 4.000MW, nhưng có lúc chỉ phát được 15MW

Tổng công suất điện gió đặt 4.000MW, nhưng có lúc chỉ phát được 15MW

Mặc dù công suất điện gió đặt 4.000 MW trên hệ thống, nhưng không nhiều thời điểm điện giá chỉ phát được cao hơn 2.000 MW, thậm chí có lúc chỉ phát được 15 MW, cho thấy loại hình điện này đang thiếu ổn định công suất phát.
Danh sách 183 xã, thị trấn Hà Nội được cấp biển số xe máy

Danh sách 183 xã, thị trấn Hà Nội được cấp biển số xe máy

Từ ngày 21/5, Hà Nội triển khai đăng kí xe máy tại 183 xã, thị trấn của các huyện ngoại thành.
Hà Tĩnh: Khách hàng “tố” TOYOTA Phú Tài Đức ép trả thêm tiền mới giao xe

Hà Tĩnh: Khách hàng “tố” TOYOTA Phú Tài Đức ép trả thêm tiền mới giao xe

Ký hợp đồng từ đầu tháng 3/2022, dự kiến tháng 6/2022 giao xe nhưng mới đây ông Nguyễn Hữu Hà bất ngờ bị nhân viên bán hàng TOYOTA Phú Tài Đức - Hà Tĩnh thông báo phải nộp thêm 16.000.000 đồng, còn không chưa biết bao giờ mới được nhận xe.
Ô tô tăng giá sau khi bỏ lệ phí trước bạ

Ô tô tăng giá sau khi bỏ lệ phí trước bạ

Sau khi hết chính sách ưu đãi giảm 50% lệ phí trước bạ với ô tô lắp ráp trong nước vào cuối tháng 5 tới đây, nhiều mẫu xe ô tô đã đồng loạt tăng giá.
GS.TS Vũ Thị Thu Hà: Khoa học cũng giống như nghệ thuật, cần thông thoáng

GS.TS Vũ Thị Thu Hà: Khoa học cũng giống như nghệ thuật, cần thông thoáng

Chia sẻ những điều nhận được từ đam mê khoa học, GS.TS Vũ Thị Thu Hà, Phó Viện trưởng Viện Hóa học Công nghiệp Việt Nam cho rằng, chỉ riêng đam mê đã là phần thưởng.
Nghiên cứu khoa học mới công bố: mắc COVID-19 thể nặng khiến não già đi 20 tuổi

Nghiên cứu khoa học mới công bố: mắc COVID-19 thể nặng khiến não già đi 20 tuổi

Người bị mắc COVID-19 thể nặng sau khi phải nhập viện, não bộ của người này sẽ già đi 20 tuổi, tương đương với giảm 10 điểm IQ. Đây là cảnh báo đưa được đưa ra theo nghiên cứu khoa học mới do Chính phủ Anh tài trợ.
Ca ghép tim heo cho người cung cấp rất nhiều thông tin giá trị giúp ngành y tế tiếp tục cải tiến phương pháp giúp các bệnh nhân trong tương lai

Ca ghép tim heo cho người cung cấp rất nhiều thông tin giá trị giúp ngành y tế tiếp tục cải tiến phương pháp giúp các bệnh nhân trong tương lai

Người đàn ông Mỹ, mắc bệnh tim nguy hiểm đến tính mạng, vừa được các bác sĩ tại Trung tâm Y tế Đại học Maryland, Mỹ thực hiện thành công ca cấy ghép tim lợn từ một chú heo biến đổi gien
Công ty công nghệ Nhật Bản phát triển công nghệ in 3D ăng-ten ngoài không gian

Công ty công nghệ Nhật Bản phát triển công nghệ in 3D ăng-ten ngoài không gian

Phương pháp mới do công ty công nghệ Nhật Bản Mitsubishi Electric Corporation phát triển và đã được cấp bằng sáng chế. Công nghệ mới cho phép in 3D ăng-ten vệ tinh ngay trên quỹ đạo bằng nhựa và ánh sáng Mặt Trời, giúp tiết kiệm đáng kể chi phí phóng.
Đồng hồ thông minh đầu tiên của Google ra mắt người dùng

Đồng hồ thông minh đầu tiên của Google ra mắt người dùng

Google đã chính thức cho ra mắt mẫu đồng hồ thông minh đầu tiên của hãng cùng với bộ sản phẩm máy tính bảng thế hệ mới cùng phiên bản điện thoại thông minh…
Tổng công suất điện gió đặt 4.000MW, nhưng có lúc chỉ phát được 15MW

Tổng công suất điện gió đặt 4.000MW, nhưng có lúc chỉ phát được 15MW

Mặc dù công suất điện gió đặt 4.000 MW trên hệ thống, nhưng không nhiều thời điểm điện giá chỉ phát được cao hơn 2.000 MW, thậm chí có lúc chỉ phát được 15 MW, cho thấy loại hình điện này đang thiếu ổn định công suất phát.