Nhật Bản thí điểm visa chiêu mộ “dân du mục số” và kỹ sư nước ngoài

Nhật Bản đang thực hiện thí điểm nhiều loại visa khác nhau nhằm thu hút “dân du mục số”, lao động có tay nghề cao của nước ngoài nhằm ứng phó với tình trạng thiếu hụt lao động trong nước.
VMO Japan muốn đưa thêm nhiều kỹ sư công nghệ thông tin từ Việt Nam theo chương trình Visa kỹ sư của thành phố Fukuoka. Ảnh VMO Japan

VMO Japan muốn đưa thêm nhiều kỹ sư công nghệ thông tin từ Việt Nam theo chương trình Visa kỹ sư của thành phố Fukuoka. Ảnh VMO Japan

Kể từ khi Covid-19 bùng phát, làm việc từ xa đã trở nên phổ biến trên toàn cầu. Web thông tin du lịch A Brother Abroad cho hay, hiện có khoảng 35 triệu người du mục kỹ thuật số và con số này vẫn gia tăng mỗi năm.

Để ứng phó với với tình trạng thiếu hụt lao động trong nước, Nhật Bản thực hiện thí điểm nhiều loại visa khác nhau nhằm thu hút lao động có tay nghề cao của nước ngoài. Mới nhất là loại visa trong 6 tháng dành cho “dân du mục số” (digital nomad) hay căn cơ hơn là chương trình Visa kỹ sư của thành phố Fukuoka.

Nhật Bản hiện có 2 loại visa chính dành cho lao động có tay nghề cao. Trong đó, loại 1 chỉ có thể ở lại nước này tối đa năm nay; còn loại 2 có thể gia hạn tình trạng cư trú vô thời hạn và có thể đưa các thành viên trong gia đình sang tái định cư ở Nhật. Tuy vậy, loại 2 chỉ áp dụng cho ngành xây dựng và đóng tàu. Thị thực cấp cho y tá được phép lưu trú vô thời hạn với một trình độ chuyên môn khác.

Nhật Bản cũng đưa ra loại visa có thời hạn 2 năm dành cho nhà sáng lập startup nước ngoài mà không cần thành lập doanh nghiệp hay đầu tư tại Nhật Bản.

Ngày 2/2, Cơ quan dịch vụ di trú Nhật Bản (ISA) đưa ra thông cáo, chuẩn bị có visa cho “dân du mục số”. Loại visa mới dành cho người lao động có tay nghề cao làm việc từ xa ở nước ngoài được tự do nhập cảnh, làm việc và du lịch tại Nhật Bản trong 6 tháng.

ISA tin rằng, loại visa mới sẽ thu hút “dân du mục số” (digital nomad), tức những người có thể làm việc bất cứ nơi nào họ đến thông qua mạng Internet. Theo đó, dân du mục số, chủ sở hữu các công ty ở nước ngoài, các YouTuber có ảnh hưởng hay người sáng tạo nội dung số là những đối tượng hưởng lợi của loại visa mới. ISA bắt đầu lấy ý kiến công chúng từ hôm 3/2 và hy vọng sẽ triển khai vào cuối tháng 3/2024.

Hiện nhóm khách tiềm năng trên thường nhập cảnh Nhật Bản bằng loại visa tương tự nhưng họ không được phép làm việc và chỉ được lưu trú tối đa 90 ngày.

Theo đó, để đủ điều kiện được cấp loại visa mới, ứng viên phải có thu nhập hàng năm tương đương 10 triệu yen (68.000 đô la) trở lên; là công dân của một trong 50 quốc gia và lãnh thổ có thỏa thuận miễn visa với Nhật Bản; và có bảo hiểm y tế tư nhân.

Những người tự kinh doanh sẽ chỉ đủ điều kiện của loại visa mới nếu họ kinh doanh và kiếm doanh thu ở nước ngoài. Họ sẽ được phép mang theo các thành viên gia đình được bảo hiểm y tế tư nhân chi trả.

Đối với chính sách visa mới này, vẫn có một vài “dân du mục số” cho rằng không thật sự hấp dẫn, bởi có hơn 60 quốc gia cấp loại visa này với thời hạn lâu hơn và ưu đãi nhiều hơn về thuê nhà, thuế thu nhập cá nhân… Trong đó, có thể kể đến Bali của Indonesia, các thành phố lớn của Thái Lan hay Dubai và Abu Dhabi của Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE)…

Còn chương trình Visa kỹ sư của Fukuoka được xây dựng từ chính sách “đặc khu chiến lược quốc gia” của Nhật Bản nhằm hỗ trợ các công ty hoạt động tại thành phố này thu hút các kỹ sư tin học nước ngoài.

Nếu trước đây mất hơn 3 tháng để sàng lọc đơn xin visa do thông qua ISA thì theo chương trình mới, chính quyền Fukuoka chịu trách nhiệm kiểm tra các công ty tiếp nhận kỹ sư IT nước ngoài, rút ngắn thời gian sàng lọc còn khoảng 1 tháng. Theo đó, doanh nghiệp tại Fukuoka muốn tuyển dụng kỹ sư IT nước ngoài phải nộp đơn với chính quyền thành phố. Doanh nghiệp cần đăng ký, nộp báo cáo về tình hình tài chính, kế hoạch tuyển dụng và mộ tả công việc của kỹ sư IT nước ngoài mà họ dự định tuyển.

Chính quyền thành phố cùng với các cơ quan tư vấn quản lý doanh nghiệp vừa và nhỏ kiểm tra các điều kiện kinh doanh của người nộp đơn, bao gồm cả việc các công ty có hoạt động trong các ngành liên quan đến IT hay không. Các báo cáo về hệ thống quản lý và tính liên tục trong kinh doanh cũng được chính quyền chú trọng.

Các công ty đáp ứng đủ các điều kiện sẽ được cấp chứng chỉ quản lý ổn định. Sau đó, công ty và kỹ sư cần nộp đơn đăng ký cư trú cùng với chứng chỉ quản lý cho chi nhánh ISA ở Fukuoka. Chứng chỉ có giá trị trong 1 năm và có thể được sử dụng nhiều lần trong thời hạn hiệu lực.

Theo Chính quyền Fukuoka, việc kiểm tra hồ sơ của công ty nộp đơn sẽ mất khoảng 2-4 tuần. Kỹ sư nước ngoài sẽ nhận được quyền cư trú khoảng 2 tháng sau khi công ty đăng ký sử dụng chương trình Visa kỹ sư.

Trước đó, ngày 13/11/2023, chính quyền Fukuoka đã bắt đầu chương trình xử lý nhanh đơn xin visa của các kỹ sư công nghệ thông tin nước ngoài. VMO Japan - công ty con tại Nhật Bản của Tập đoàn công nghệ thông tin VMO Holdings có trụ sở tại Hà Nội là doanh nghiệp đầu tiên thụ hưởng chương trình này.

VMO Japan hiện có 3 chi nhánh tại Tokyo, Osaka và Fukuoka. Công ty muốn đưa thêm nhiều kỹ sư công nghệ thông tin từ Việt Nam theo chương trình Visa kỹ sư của thành phố Fukuoka.

Ông Hoàng Tuấn Hải - Chủ tịch HĐQT VMO Holdings cho biết, văn phòng mới sẽ là cầu nối gữa các doanh nghiệp Việt Nam và Fukuoka. Qua đó, hỗ trợ các công ty Nhật tại vùng Kyushu cải thiện hiệu suất nhờ vào các kỹ thuật công nghệ mới mà VMO đang sở hữu. Chính vì thế, nhu cầu nhân sự của VMO Japan cũng gia tăng. Chương trình của Fukuoka hỗ trợ cho tăng trưởng kinh doanh của tập đoàn này tại Nhật Bản. Các kỹ sư từ Việt Nam đợt đầu mà VMO tuyển dụng đến Nhật Bản trong tháng 1 và tháng 2 này./.