Nhởn nha một chút với Khuổi Ú

Trong mấy con suối làm nên cái Bản Then đáng yêu thì Khuổi Ú là con suối ít người để ý nhất. Nếu như ví Bản Then dài bằng một sải tay thì Khuổi Ú dài và như từ cổ đến bả vai thôi. Nó là con suối đầu tiên khi ai đó bước chân vào Bản Then, như bồn rửa chân trước khi vào nhà...    
nhon nha mot chut voi khuoi u
Ảnh minh họa

Cái tên Khuổi Ú theo tiếng địa phương thì có vẻ không được đẹp cho lắm. Ú có nghĩa là không được tinh nhanh, là lù rù, là như đang bị ốm... Và một nghĩa nữa là cái Ty (bình sữa cho trẻ ấy, cái nghĩa này gần như không ai nhắc đến...). Chắc vì thế mà chẳng mấy ai lấy nó làm mốc khi người ta hỏi đường nhau trên hành trình của mình.

Nhưng một điều ai cũng biết: đó là nơi có những thửa ruộng lầy thụt vào hạng bậc nhất của bản. Những con trâu xuống đó vô tình hay bị người ta bắt cày bừa thì thật là khốn khổ. Ngoài bùn lầy bám thì ở đó có những con đỉa cụ bám hút, khi no to gần quả chuối tây. Cánh thanh niên xung kích ngày xưa hăng hái là thế mà cũng có nhiều cô, cậu lảng vảng kiếm cớ để khỏi "dính" ruộng Khuổi Ú.

Thế nhưng có một điều lạ là lúa ở đây khá tốt và gạo rất ngon. Đến mùa người ta chọn lúa làm cốm thì lại chỉ nhặt lúa Khuổi Ú... Gian khó mới có ngọt bùi vậy chăng... Nước của con suối cũng là một sự khác. Nó chảy ngầm dưới những hòn đá to, chỉ khi nào mưa rào, tạo thành cơn lũ thì mới nhìn thấy đó là con suối... mùa nóng nước mát lạnh, mùa lạnh nước ấm nóng, nên ngày xưa, chân không giày dép, bùn đất cộng với hơi lửa sưởi nứt nẻ bật máu muốn lành là cứ đến Khuổi Ú ngâm, hai tiếng sau là bở ra hết...

Tiếng là suối nhưng hầu như không có cá như các con suối khác, chỉ có cá Cờ, Đòng Đong, Trèo Đồi... và một loài nữa ít khi nhìn thấy nó đó là loại cá Lăng hang. Nó luôn ở trong hang, thịt rất ngon, nhưng rất khó bắt, muốn ăn chỉ có đi câu vào chập tối, được một hai con là về... đừng mong được đến con thứ ba...

Mặc dù là con Suối thuộc loại ngắn nhất bản nhưng nó có nước ngầm quanh năm, có lẽ bởi đầu nguồn của nó cũng thật là khác biệt. Nơi phát tích ra nó là một khu rừng Vầu. Sau đó là một làn đá vòng cung, tiếp là một vạt đồi Cọ, Chuối rừng, Nứa... nó lao xuống một cái thác là xuống đến bản. Cả nguồn đến cửa suối chỉ dài khoảng một cây số.

Nhưng trên "lưu vực "của nó đã từng có những cây cổ thụ thuộc loại quý hiếm, đóng góp đáng kể vào sự hình thành những ngôi nhà sàn to và đẹp vào bậc nhất bản. Đó là những cây Phay, cây Sâng trà, cây Sấu, cây Chò, cây Trám... to đến cả mấy người ôm... Có một cây Sấu to, cao ngất, quả rất ngon, đến mùa quả chín vào tiết trời cuối Thu, đầu Đông được các anh lớn tuổi rủ đi nhặt quả.

Các anh chặt những đoạn cây và ném lên những cành sai quả... Lần cuối cùng được các anh đãi Sấu là năm Sáu Tám... Sau đó các anh lần lượt lên đường vào nam đánh giặc và nhiều anh không trở về. Cây Sấu ở Khuổi Ú cũng dần khô chết... Những năm tháng thời đó thật khó khăn... Tất cả cho thống nhất đất nước, phần lớn thóc lúa ngoài thuế, còn đóng góp nghĩa vụ rồi huy động thêm...

Do đó thiếu lương thực trầm trọng. Dân quê tôi phải ăn độn ngô, sắn... Có một loại cây đã cưu mang quê tôi qua những năm tháng ấy. Đó là cây Đao rừng. Một cây Đao tốt có thể cho vài chục cân tinh bột. Tinh bột Đao rừng được chế biến công phu dẻo như bột sắn, thơm là một loại lương thực ngon và nhiều năng lượng ăn rất lạ miệng. Dọc sườn Khuổi Ú có rất nhiều cây này. Cây Đao Khuổi Ú cho nhiều tinh bột và ngon hơn nơi khác... Nó đã góp phần duy trì cuộc sống của cái bản nhỏ đến ngày thống nhất đất nước, cái ngày lúa gạo đầy nhà...

Có một sự kiện mà có lẽ là sự kiện có một không hai ở cái xã này và sẽ không còn sự lặp lại. Nó đã xảy ra tại khu vực Khuổi Ú. Với hơn mười đứa trẻ choai choai từ tám đến mười ba tuổi và vài tay súng hỏa mai, súng kíp... trong một buổi trưa truy đuổi, săn con Hoẵng thì họ đã gặp phải con Hổ Xám tinh ranh, thành tinh, khét tiếng. Nó là thủ phạm của rất nhiều vụ bắt dê, lợn và cả trâu trong bản và mấy xã lân cận. Và ngày đó là ngày tận số của nó. Mười mấy thằng trẻ ranh và mấy ông già đã hạ gục nó... Chấm dứt tiếng Hổ gầm gừ bên nhà sàn quê tôi đến hôm nay tròn năm mươi năm.

Khuổi Ú bây giờ khác xưa nhiều. Máy múc đào ruộng chằm thành ao cá và nền nhà. Rừng đầu nguồn dây nhiều hơn cây; xưa là của chung nay là "sổ đỏ". Người ta thi nhau khoanh lấy, bất chấp trời đất, chặn suối khe định làm hồ thả cá. Trời đã nổi cơn thịnh nộ, làm nên cuộc lũ ống, đất đá một vạt sườn núi sạt xuống lấp bằng ao cá, vườn tược, chuồng gia súc, may mà không chết người... Sau trận lũ, Khuổi Ú như một cái khe bé tẹo, buồn thiu, không có nổi một vũng nước để ngâm chân.

Ở cái bản nhỏ bé này, nếu không có rừng thì đồng nghĩa với không thể tồn tại. Người ta đang nghĩ đến việc cải tạo rừng tạp thành rừng gì đó tốt hơn rừng bây giờ. Rừng Khuổi Ú mà được lưu tâm, chăm sóc thì tốt biết bao. Đó là cả một việc lớn có tầm, đòi hỏi có tâm lớn của cả một đời người... Nhưng không phải không làm được. Rừng có thể cho Khuổi Ú mọi thứ như ngày xưa.

Hãy trả lại những cây Sấu trĩu quả, rừng Phay, rừng Sâng, rừng Chò cổ thụ... cao vút, những vạt cây Đao như rừng Dừa... những đàn Chim Xanh, chim Iểng ríu rít... và cả những tiếng gầm gừ của loài Hổ rừng lại cho Khuổi Ú? Cái nơi hẹp như bồn rửa chân lên nhà xinh đẹp ngày xưa. Chỉ có dân mới làm được nhưng phải có cán bộ quản lý, cán bộ chuyên môn chỉ dẫn. Nếu cứ mạnh ai nấy chặt Khuổi Ú sẽ ngày càng đẩy rừng ra xa.

Hoàng Kiệm

Có thể bạn quan tâm

Quảng Bình: Khởi tố “nữ quái” 25 tuổi chiếm đoạt tài sản hơn 16 tỷ đồng

Quảng Bình: Khởi tố “nữ quái” 25 tuổi chiếm đoạt tài sản hơn 16 tỷ đồng

Bằng chiêu trò kêu gọi người thân, bạn bè góp vốn đầu tư mua đất sinh lời, "nữ quái" 25 tuổi ở Quảng Bình đã chiếm đoạt của nhiều người với số tiền hơn 16 tỷ đồng.
Quảng Bình: Hỗ trợ hơn 2.200 tấn gạo cho người dân khó khăn ăn Tết

Quảng Bình: Hỗ trợ hơn 2.200 tấn gạo cho người dân khó khăn ăn Tết

Tỉnh Quảng Bình vừa ký quyết định phân bổ 2.286 tấn gạo dự trữ quốc gia để hỗ trợ người dân có hoàn cảnh khó khăn trong dịp Tết Nhâm Dần và dịp giáp hạt.
Quảng Bình: Bắt 2 đối tượng lừa đảo qua mạng xã hội chiếm đoạt gần 5 tỷ đồng

Quảng Bình: Bắt 2 đối tượng lừa đảo qua mạng xã hội chiếm đoạt gần 5 tỷ đồng

Sử dụng mạng xã hội Facebook, 2 đối tượng cùng quê huyện Xuân Trường (Nam Định), đã lập nhiều tài khoản, mạo danh người khác để lừa đảo chiếm đoạt tài sản với số tiền gần 5 tỉ đồng của nhiều bị hại.

Các tin khác

Công an Đắk Nông được UBND tỉnh khen thưởng về thành tích xuất sắc trong đợt cao điểm

Công an Đắk Nông được UBND tỉnh khen thưởng về thành tích xuất sắc trong đợt cao điểm

Chiều ngày 24/1/2022, Công an tỉnh Đắk Nông đã tổ chức biểu dương và trao thưởng cho đơn vị có thành tích xuất sắc trong 15 ngày tiếp theo thực hiện đợt cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm, bảo đảm an ninh, trật tự (ANTT) Tết Nguyên đán Nhâm Dần 2022.
Hà Tĩnh: Làng nghề trầm hương Phúc Trạch hối hả vào vụ Tết

Hà Tĩnh: Làng nghề trầm hương Phúc Trạch hối hả vào vụ Tết

Những ngày này, làng trầm hương xã Phúc Trạch, huyện Hương Khê (Hà Tĩnh), không khí lao động đang hết sức khẩn trương, nhộn nhịp khi các cơ sở, hộ gia đình bước vào mùa vụ sản xuất hương trầm cao điểm nhất trong năm.
Trưởng ban Dân vận Trung ương tham dự chương trình “Xuân Biên giới”

Trưởng ban Dân vận Trung ương tham dự chương trình “Xuân Biên giới”

Nhân dịp Tết Nguyên Đán Nhâm Dần 2022, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Dân vận Trung ương Bùi Thị Minh Hoài cùng đoàn công tác của Trung ương đã tham dự chương trình “Xuân biên giới”; thăm và tặng quà mẹ Việt Nam anh hùng, các gia đình chính sách, người nghèo, gia đình khó khăn, công nhân, người lao động trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk.
Nghệ An: Về làng cá thu nướng thơm nức mũi phố biển Cửa Lò

Nghệ An: Về làng cá thu nướng thơm nức mũi phố biển Cửa Lò

Những ngày này, người dân làm nghề nướng cá nơi cửa biển phường Nghi Thủy, Cửa Lò lại tất bật bên những lò than hồng rực đỏ, để cho ra những mẻ cá thu nướng vàng óng, săn chắc, cứ thế dậy lên mùi thơm lừng, quyến rũ phục vụ nhu cầu tăng cao mỗi độ Tết đến Xuân về.
Quảng Bình: Triệt xóa đường dây lô đề liên huyện

Quảng Bình: Triệt xóa đường dây lô đề liên huyện

Ngày 20/1, Công an huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình cho biết, đơn vị vừa phá thành công Chuyên án đánh bạc bằng hình thức lô đề với số tiền giao dịch hơn 200 triệu đồng, do “nữ quái” Lê Thị Kim An cầm đầu.
Nghệ An: Xe tải mất lái đâm vào vách núi khiến 3 người thương vong

Nghệ An: Xe tải mất lái đâm vào vách núi khiến 3 người thương vong

Đang lưu thông trên quốc lộ 16, chiếc xe tải chở gỗ bất ngờ mất lái đâm vào vách núi bên đường gây tai nạn nghiêm trọng khiến 2 người tử vong tại chỗ, 1 người khác bị thương nặng.
Đắk Nông: Nông dân tiên phong trồng loại ớt đắt nhất thế giới

Đắk Nông: Nông dân tiên phong trồng loại ớt đắt nhất thế giới

Loại ớt có tên Aji Charapita có nguồn gốc từ Peru được cho là loại ớt bán đắt nhất thế giới đang được Công ty TNHH MTV Châu Giang (TDP 3, phường Nghĩa Đức, TP Gia Nghĩa, Đăk Nông) trồng thành công với hơn 10.000 cây.
Quảng Bình: Phá chuyên án, bắt nhiều đối tượng cho vay lãi nặng

Quảng Bình: Phá chuyên án, bắt nhiều đối tượng cho vay lãi nặng

Từ năm 2018 đến nay, các đối tượng đã cho hơn 500 lượt người tại TP Đồng Hới, Bố Trạch, Quảng Trạch và thị xã Ba Đồn vay lãi nặng từ 110% đến 228%/ năm với tổng số tiền giao dịch 05 tỷ đồng.
Đà Nẵng khánh thành công trình Vườn tượng APEC 759 tỷ đồng

Đà Nẵng khánh thành công trình Vườn tượng APEC 759 tỷ đồng

Ngày 10/1, Công trình Vườn tượng APEC mở rộng tại phường Bình Hiên, quận Hải Châu, TP Đà Nẵng có tổng vốn đầu tư 759 tỷ đồng đã được khánh thành sau hơn 1 năm thi công.
Quảng Bình: Bắt thanh niên mua ma túy từ Lào về bán cho con nghiện

Quảng Bình: Bắt thanh niên mua ma túy từ Lào về bán cho con nghiện

Sang Lào mua 400 viên ma túy dạng hồng phiến mang về để bán cho con nghiện, đối tượng Phạm Anh Tuấn vừa bị lực lượng Công an huyện Quảng Trạch (Quảng Bình) phát hiện, bắt giữ.
Ấn tượng khi nghe hiện vật kể “Câu chuyện bên dòng sông Hàn”

Ấn tượng khi nghe hiện vật kể “Câu chuyện bên dòng sông Hàn”

Nghe hiện vật kể “Câu chuyện bên dòng sông Hàn” là chương trình này trong khuôn khổ Triển lãm “Đà Nẵng – Thành phố của những cây cầu” do Bảo tàng Đà Nẵng tổ chức, kéo dài từ nay đến 7/1/2022.
Công an tỉnh An Giang bàn giao 03 căn nhà “Nghĩa tình đồng đội”

Công an tỉnh An Giang bàn giao 03 căn nhà “Nghĩa tình đồng đội”

Chiều ngày 21/12, Công an tỉnh An Giang tổ chức bàn giao 03 căn nhà “Nghĩa tình đồng đội” cho các đồng chí công an hiện đang công tác trên địa bàn các huyện Tịnh Biên, Tri Tôn và An Phú.
Giám đốc Công an tỉnh An Giang chúc mừng Lễ Giáng sinh 2021

Giám đốc Công an tỉnh An Giang chúc mừng Lễ Giáng sinh 2021

Chiều 20/12, Đại tá Đinh Văn Nơi, Giám đốc Công an tỉnh An Giang cùng Đoàn công tác đã đến thăm, chúc mừng các vị Giám mục, Linh mục và chức sắc tại Tòa Giám mục Giáo phận Long Xuyên và Nhà thờ Chánh tòa Long Xuyên nhân dịp Lễ Giáng sinh 2021.
42 tỷ đồng trùng tu Di tích Quốc gia Hải Vân Quan

42 tỷ đồng trùng tu Di tích Quốc gia Hải Vân Quan

Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế phối hợp Sở VH&TT TP. Đà Nẵng vừa tổ chức lễ khởi công dự án "Bảo tồn tu bổ, phục hồi và phát huy giá trị di tích Hải Vân Quan". Dự án có tổng mức đầu tư hơn 42 tỷ đồng (ngân sách Đà Nẵng và Thừa Thiên Huế theo tỉ lệ 50-50).
Nghệ An: Sạt lở đất kinh hoàng khiến 5 trẻ thương vong

Nghệ An: Sạt lở đất kinh hoàng khiến 5 trẻ thương vong

Trong lúc đang chơi trên khu vực nền nhà mới san ủi, nhóm 5 cháu bé ở huyện Quế Phong (Nghệ An) bất ngờ đất bị sạt lở, vùi lấp.
Xem thêm
Đắk Lắk: Triệt xóa đường dây cá độ bóng đá liên tỉnh qua mạng internet

Đắk Lắk: Triệt xóa đường dây cá độ bóng đá liên tỉnh qua mạng internet

Ngày 26/1, lãnh đạo Công an TP Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk cho biết, đơn vị đã triệt xóa một đường dây đánh bạc dưới hình thức cá độ bóng đá qua mạng Internet liên tỉnh quy mô lớn, với tổng số tiền giao dịch gần 5 tỷ đồng, bắt giữ 2 đối tượng cầm đầu.
Vĩnh Phúc: Bắt khẩn cấp đối tượng quan hệ tình dục với nữ sinh lớp 6

Vĩnh Phúc: Bắt khẩn cấp đối tượng quan hệ tình dục với nữ sinh lớp 6

Ngày 26/01, Công an huyện Sông Lô (Vĩnh Phúc) cho biết, đơn vị này vừa ra Quyết định khởi tố vụ án “Hiếp dâm người dưới 16 tuổi” để điều tra, xử lý theo quy định pháp luật.
Yên Bái: Đi lấy bùn gieo mạ, 2 vợ chồng đuối nước thương tâm

Yên Bái: Đi lấy bùn gieo mạ, 2 vợ chồng đuối nước thương tâm

Ngày 26/01, thông tin từ UBND xã Kiến Thành, huyện Trấn Yên (Yên Bái) cho biết, trên địa bàn vừa xảy ra vụ đuối nước thương tâm, khiến 3 người tử vong.