Phát hiện dấu vết trầm tích hồ nước cổ trên sao Hỏa

Tàu thăm dò của NASA tìm thấy dấu vết trầm tích hồ nước cổ trên sao Hỏa. Vật chất ở đây có các đặc điểm giống như trầm tích được tạo thành tại các vùng đồng bằng sông trên Trái Đất.

Một nghiên cứu được công bố trên Tạp chí Science Advances ngày 26/1 cho thấy, tàu thăm dò Perseverance của NASA đã phát hiện các trầm tích hồ cổ trên sao Hỏa, tiết lộ rằng hành tinh đỏ từng tồn tại những hồ nước lớn.

Dựa trên dữ liệu được thu thập bởi radar RIMFAX của tàu thăm dò Perseverance (thiết bị có thể quét phần dưới bề mặt của Sao Hỏa ở độ sâu tới 20 m), nhóm nghiên cứu thuộc Đại học California ở Los Angeles (UCLA), Mỹ và Đại học Oslo, Na Uy đã cung cấp bằng chứng rõ ràng về các lớp trầm tích đất được vận chuyển và lắng đọng bởi nước, hình thành nên hồ và đồng bằng trong quá khứ xa xưa.

Nhờ sử dụng radar giúp tạo ra hình ảnh dưới bề mặt sao Hỏa, hiển thị các lớp đá và cung cấp thông tin có giá trị về thành phần của lớp địa tầng phía dưới bề mặt, các nhà nghiên cứu đã phát hiện lịch sử địa chất phức tạp của miệng núi lửa Jerezo; đồng thời chứng minh rằng, tàu thăm dò đã đến đúng vị trí để khảo sát môi trường sinh học cổ xưa của sao Hỏa. Lịch sử biến động địa chất ở khu vực này đã được tái hiện rõ ràng, nhiều bằng chứng cho thấy, đá núi lửa là một phần của đáy miệng núi lửa ban đầu, sau đó được bao phủ bởi trầm tích hồ. Tuy nhiên, một số trầm tích đã bị xói mòn theo thời gian, làm lộ ra những tảng đá núi lửa. Các trầm tích đồng bằng ở miệng núi lửa Jezero chứa các hồ sơ trầm tích về các điều kiện có thể sinh sống được trên Sao Hỏa.

Những dữ liệu này đã chứng minh hình ảnh chụp được từ quỹ đạo sao Hỏa trước đó cùng các bằng chứng quan trọng khác đã góp phần củng cố giả thuyết của giới khoa học rằng, nhiều khu vực của sao Hỏa từng được bao phủ bởi nước và có thể có dấu hiệu sự sống của vi sinh vật.

Với kích cỡ của một chiếc ô-tô, tàu thăm dò Perseverance đã hạ cánh thành công lên sao Hỏa vào đầu năm 2021 để khám phá miệng núi lửa Jezero - vốn được cho là đã hình thành khoảng 3 tỷ năm trước.

Phát hiện dấu vết trầm tích hồ nước cổ trên sao Hỏa ảnh 1

Dấu vết của hồ nước cổ tại miệng núi lửa Jezero trên sao Hỏa (nguồn: NASA).

Các hình ảnh quét phía dưới bề mặt hành tinh này được tàu thám hiểm 6 bánh ghi lại khi di chuyển trên sao Hỏa từ đáy miệng núi lửa đến một vùng rộng lớn liền kề. Dữ liệu cho thấy, vật chất ở đây có các đặc điểm giống như trầm tích được tạo thành tại các vùng đồng bằng sông trên Trái Đất.

Trước đó, các nhà khoa học cũng đặt giả thuyết về lớp trầm tích này khi quan sát hình ảnh chụp từ quỹ đạo của sao Hỏa.

Sóng từ thiết bị radar RIMFAX của tàu thám hiểm cho phép các nhà khoa học có cái nhìn rõ hơn dưới lòng đất sao Hỏa thông qua hình cắt ngang các lớp đá sâu tới 20m, gần giống như nhìn vào hình cắt của một con đường, theo nhà khoa học David Paige của UCLA, một trong những tác giả của nghiên cứu.

Những lớp cắt này cung cấp bằng chứng rõ ràng rằng, trầm tích đất đã được tạo thành bởi nước lắng đọng tại miệng núi lửa Jerezo và tại vùng đồng bằng của một con sông cung cấp nguồn nước này, giống như trầm tích được hình thành trong các hồ trên Trái đất. Điều đó chứng tỏ sao Hỏa đã từng có thời kỳ ấm áp, ẩm ướt và có thể có dấu hiệu của sự sống.

Các nhà khoa học cũng đang mong chờ một cuộc khảo sát kỹ lưỡng hơn các trầm tích của miệng núi lửa Jerezo trong các mẫu đất đá được tàu Perseverance thu thập và chuyển về Trái Đất trong tương lai.

Hiện tại, nghiên cứu mới nhất này được các nhà khoa học rất đón nhận, đồng thời cũng khẳng định rằng, nỗ lực nghiên cứu địa sinh học của giới khoa học trên sao Hỏa cuối cùng cũng đã được thực hiện ở đúng vị trí trên hành tinh này.