Sông băng New Zealand và nhiều nước bị thu hẹp

Băng tan ngày một nhanh hơn trong những năm gần đây khiến New Zealand đang phải đối mặt với xu hướng mất băng liên tục.Sông băng ở nước này và nhiều nước trên thế giới đang đứng trước nguy cơ biến mất.

Các sông băng ở New Zealand đang ngày càng bị thu hẹp

Sông băng là một phần quan trọng của môi trường, nền kinh tế và văn hóa của New Zealand. Sông băng là nguồn cung cấp nước quan trọng cho người dân, giúp duy trì môi trường sống và cung cấp chất dinh dưỡng cho các hồ, sông và đại dương. Sông băng cũng cung cấp nước cho các hồ thủy điện, tác động đến nguồn năng lượng tái tạo hiện có và đóng góp hàng triệu USD cho nền kinh tế New Zealand thông qua du lịch. Thế nhưng, sông băng ở nước này đang bị mất băng do băng tan chảy.

Ngoài các tác động của biến đổi khí hậu do con người gây ra, các biến đổi khí hậu tự nhiên cũng đóng một vai trò lớn. Những năm La Nina kéo dài bất thường khiến nhiệt độ nước biển và không khí ấm hơn mức trung bình, góp phần thúc đẩy sự tan chảy của sông băng. Trong khi đó, “đối tác” El Nino, thường mang lại điều kiện mát mẻ hơn cho khu vực này của New Zealand, được dự báo sẽ xảy ra vào cuối năm và có thể tạm thời giảm nhẹ.

Các sông băng mang tính biểu tượng ở New Zealand đang ngày càng bị thu hẹp. Ảnh: CNN.

Các sông băng mang tính biểu tượng ở New Zealand đang ngày càng bị thu hẹp. Ảnh: CNN.

Hàng năm, các nhà khoa học ở New Zealand đều bay qua một số sông băng mang tính biểu tượng của đất nước - những sông băng cổ xưa bắt nguồn từ dãy núi Alps phía Nam, một dãy núi kéo dài dọc theo Đảo Nam. Hầu như năm nào họ cũng nhận thấy chúng bị teo tóp lại. Năm nay cũng không ngoại lệ. Sự thay đổi nhiệt độ là yếu tố chính thúc đẩy hoạt động của các sông băng ở New Zealand.

Viện Nghiên cứu Khí quyển và Nước quốc gia New Zealand (NIWA) ngày 25/3 công bố báo cáo cho thấy các sông băng ở nước này đang "tiếp tục co lại",đứng trước nguy cơ tan biến do mất băng kéo dài. NIWA tiến hành khảo sát tình trạng sông băng vào cuối Hè hằng năm kể từ thập niên 70 của thế kỷ trước. Theo dõi hàng năm đối với các sông băng mang tính biểu tượng ở New Zealand, các nhà khoa học đã rất sốc khi thấy chúng càng ngày càng bị thu hẹp.

Theo nhà khoa học Andrew Lorrey, Trưởng nhóm khảo sát của NIWA: nguyên nhân của hiện tượng này là do nhiệt độ toàn cầu tăng cao. Có tới 8 năm trong số 10 năm ấm nhất trong lịch sử New Zealand (tính từ thời điểm bắt đầu thống kê) là trong thập kỷ qua.

2/3 số sông băng trên thế giới được dự đoán sẽ tan chảy vào cuối thế kỷ này

Theo một nghiên cứu mới, các sông băng trên thế giới đang co lại và biến mất nhanh hơn những gì mà các nhà khoa học nghĩ. Theo đó, 2/3 số sông băng được dự đoán sẽ tan chảy vào cuối thế kỷ này do tác động của biến đổi khí hậu hiện nay.

Theo báo cáo của Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên hợp quốc (UNESCO), một số sông băng nổi tiếng nhất thế giới như các sông băng trên dãy Dolomites (Italy), ở các công viên quốc gia Yosemite và Yellowstone (Mỹ) và trên dãy núi Kilimanjaro (Tanzania) sẽ biến mất vào năm 2050 do tình trạng ấm lên toàn cầu.

Phần lớn sông băng biến mất do nhiệt độ tăng cao trong 5 thập kỷ qua. (Nguồn: NIWA)

Phần lớn sông băng biến mất do nhiệt độ tăng cao trong 5 thập kỷ qua. (Nguồn: NIWA)

Theo các nhà khoa học, nếu thế giới có thể hạn chế sự nóng lên trong tương lai và hoàn thành các mục tiêu quốc tế thì gần một nửa sông băng trên toàn cầu sẽ biến mất. Các tác giả nghiên cứu cho biết, hầu hết các sông băng nhỏ nhưng nổi tiếng đang dần tuyệt chủng. Trong trường hợp xấu nhất khi nhiệt độ tăng lên vài độ C - điều khó có thể xảy ra - 83% sông băng trên thế giới sẽ biến mất vào năm 2100.

Nghiên cứu được đăng trên tạp chí Science của Mỹ mới đây đã kiểm tra tất cả 215.000 sông băng trên toàn cầu - không tính những sông băng trên các dải băng ở Greenland và Nam Cực - theo cách toàn diện hơn các nghiên cứu trước đây. Sau đó, các nhà khoa học đã sử dụng mô phỏng máy tính để tính toán, sử dụng các mức độ nóng lên khác nhau, bao nhiêu sông băng sẽ biến mất, bao nhiêu nghìn tỷ tấn băng sẽ tan chảy và mức độ đóng góp của nó vào mực nước biển dâng.

Nhà khoa học chính của Trung tâm Băng tuyết Quốc gia Twila Moon khẳng định, các sông băng rất quan trọng đối với cuộc sống của con người ở nhiều nơi trên thế giới. Chúng cung cấp nước uống, nước nông nghiệp, thủy điện và các dịch vụ khác hỗ trợ hàng tỷ người.

Một số nhà khoa học cảnh báo, hậu quả của các dòng sông băng tan chảy không chỉ là việc mực nước biển dâng cao. Nguy hiểm hơn, nguồn cung cấp nước cho một bộ phận lớn dân số thế giới sẽ bị thu hẹp lại, thêm nhiều rủi ro từ các trận lũ lụt do băng tan và mất đi các điểm phủ băng lịch sử từ Alaska đến dãy Alps, thậm chí gần trại căn cứ của đỉnh Everest.

UNESCO khuyến nghị giới chức các nước cần đưa vấn đề bảo vệ sông băng làm trọng tâm trong chính sách, bằng cách tăng cường giám sát và nghiên cứu, triển khai các biện pháp giảm thiểu rủi ro thiên tai.