Thủ đoạn lừa đảo trên mạng tinh vi, phức tạp

Các hình thức lừa đảo trực tuyến luôn thay đổi, đan xen mới và cũ,với nhiều hình thái mới, tinh vi hơn. Các đối tượng lừa đảo đã tận dụng các tiện ích,công nghệ hiện đại,khiến người dùng khó nhận diện hơn.

Một số phương thức lừa đảo liên quan đến đầu tư tài chính, tiền ảo, tiền mã hóa như: kinh doanh đa cấp tiền ảo, tiền mã hóa biến tướng trên mạng nhằm chiếm đoạt tài sản; lừa đảo qua hoạt động của các sàn giao dịch ngoại hối, quyền chọn nhị phân…

Dù chiêu trò của các đối tượng không mới nhưng rất tinh vi, do đó, vẫn có nhiều người dùng mạng xã hội bị lừa. Đối tượng lập các sàn giao dịch, trang web giả mạo sàn giao dịch quốc tế, sau đó giao cho đội ngũ nhân viên telesale gọi điện mời chào nhà đầu tư tham gia các nhóm tư vấn, trao đổi qua Zalo và Telegram. Sau khi nhà đầu tư tham gia nhóm, đối tượng và thành viên của nhóm liên tục nhắn tin, gọi điện thuyết phục nhà đầu tư thực hiện giao dịch đầu tư tài chính, mua bán tiền ảo, tiền mã hóa nhằm chiếm đoạt tài sản.

Ảnh minh họa. (Nguồn: Cục An toàn thông tin)
Ảnh minh họa. (Nguồn: Cục An toàn thông tin)

Các dạng lừa đảo trực tuyến phổ biến

Đặc biệt, sau khi điểm qua các hình thức lừa đảo trực tuyến, ông Trần Quang Hưng cho biết, mặc dù trên mạng tồn tại đa dạng các hình thức lừa đảo, tuy nhiên, tựu chung có 3 dạng lừa đảo phố biến:

Thứ nhất, kẻ xấu dẫn dụ người dân cài và sử dụng phần mềm độc hại, sau đó ăn cắp thông tin cá nhân để giả dạng và tiến hành lừa đảo.

Thứ hai, lừa đảo để nạn nhân đăng nhập (click) vào các đường dẫn (link) nhiễm mã độc, lừa lấy thông tin bảo mật, mã bảo mật 1 lần để đăng nhập tài khoản mạng xã hội hoặc tài khoản ngân hàng để trục lợi.

Thứ ba, kẻ xấu giả danh các đối tượng như lãnh đạo, người thân…để lừa người dân chuyển tiền vào tài khoản cá nhân rồi chiếm lợi.

Mất tiền tỷ với thủ đoạn lừa đảo đầu tư tài chính trên mạng

Gần đây, nhiều người dân sống tại Hà Nội khi tham gia đầu tư tài chính trên mạng đã bị lừa từ vài tỷ đồng đến hàng chục tỷ đồng, thậm chí có người đã bị đối tượng lừa đảo chiếm đoạt 57 tỷ đồng.

Giai đoạn vừa qua, giá của một số đồng tiền mã hóa, tiền ảo tăng trong thời gian qua cũng là thời điểm các đối tượng phạm tội tăng cường hoạt động quảng cáo, lôi kéo, dụ dỗ người dân tham gia vào hoạt động kinh doanh, giao dịch mua bán tiền ảo, tiền mã hóa trên không gian mạng thông qua các sàn giao dịch, các website đối tượng đưa ra.

Dù chiêu trò của các đối tượng lừa đảo không mới nhưng rất tinh vi nên khiến nhiều người dùng mạng xã hội sập bẫy. Nhiều nhóm đối tượng trong nước lập ra các sàn, trang web đầu tư tài chính giả mạo sàn quốc tế, thậm chí tự cho ra đời các loại tiền ảo để lôi kéo nhà đầu tư dẫn đến nguy cơ lừa đảo chiếm đoạt tài sản rất cao.

Các đối tượng thiết lập các sàn giao dịch, trang web giả mạo sàn giao dịch quốc tế, sau đó giao cho đội ngũ nhân viên telesale gọi điện mời chào nhà đầu tư tham gia vào các nhóm tư vấn, trao đổi qua Zalo, Telegram.

Sau khi nhà đầu tư tham gia vào nhóm, các đối tượng và thành viên trong nhóm liên tục nhắn tin, gọi điện để thuyết phục nhà đầu tư tham gia giao dịch đầu tư tài chính cũng như mua bán tiền ảo, tiền mã hóa nhằm chiếm đoạt tiền của người tham gia, mục đích cuối cùng là nhằm chiếm đoạt tài sản của nhà đầu tư.

Trên thực tế, tại Việt Nam, khung pháp lý để điều chỉnh, quản lý, xử lý đối với tiền ảo, tiền mã hóa chưa cụ thể, rõ ràng, người dân vẫn có thể tham gia giao dịch tiền ảo, tiền mã hóa công khai trên không gian mạng và qua các sàn giao dịch quốc tế cũng như các sàn giao dịch trong nước, hoặc thông qua ứng dụng OTT, hay trên các hội nhóm, diễn đàn.

Người dùng cần nâng cao cảnh giác

Tại cuộc họp báo thường kỳ tháng 3/2024 của Bộ TT&TT, ông Trần Quang Hưng, Phó Cục trưởng Cục An toàn thông tin, Bộ TT&TT nhận định: Các hình thức lừa đảo trực tuyến luôn thay đổi, đan xen mới và cũ, với nhiều hình thái mới, tinh vi hơn. Các đối tượng lừa đảo đã tận dụng các tiện ích, công nghệ hiện đại, khiến người dùng khó nhận diện hơn.

Theo lãnh đạo Cục An toàn thông tin, các đối tượng lừa đảo liên tục dựa theo nhu cầu của người dân, nhất là vào các dịp lễ như Valentine 14/2, ngày Quốc tế phụ nữ 8/3 và sắp tới là 30/4, 1/5… để thực hiện các chiêu trò lừa đảo.

"Việc đuổi theo, ngăn chặn các hình thức lừa đảo trực tuyến là không khả thi, vì chúng ta luôn đi sau. Do đó, để hạn chế, giảm thiểu vấn nạn này, cần thực hiện 3 giải pháp căn cơ là thể chế chính sách, công nghệ và tuyên truyền nâng cao nhận thức của người dân", ông Trần Quang Hưng khẳng định.

Để người dùng cập nhật đầy đủ và sớm về các hình thức lừa đảo, ông Trần Quang Hưng nhấn mạnh, ngoài việc xử lý về công nghệ, biện pháp kỹ thuật thì việc tuyên truyền những thông tin về các hình thức lừa đảo trực tuyến nhanh chóng, kịp thời đến được càng nhiều người dân càng tốt.

Hiện, Cục An toàn thông tin đã xây dựng và phát hành Cẩm nang về nhận diện và phòng, chống lừa đảo trực tuyến, Cẩm nang An toàn trực tuyến, giúp bảo vệ mọi đối tượng người dân trên không gian mạng.

Cục cũng phối hợp với các đơn vị thực hiện các chiến dịch tuyên truyền trên diện rộng, phối hợp với đơn vị, tổ chức, doanh nghiệp lớn, các cơ quan báo chí truyền thông điểm tin tuần về tình hình lừa đảo trực tuyến nổi bật để kịp thời đưa ra cảnh báo, khuyến cáo kịp thời tới người dân.

Để phòng tránh lừa đảo qua mã QR, Cục An toàn thông tin khuyến nghị, người dân thận trọng khi quét mã, đặc biệt là các mã QR ở nơi công cộng hoặc được chia sẻ qua mạng xã hội hay email. Người dùng cũng cần kiểm tra kỹ thông tin tài khoản người chuyển mã QR, nội dung website mà mã QR chuyển tới; kiểm tra đường link xem có bắt đầu với "https" và có phải tên miền quen thuộc không. Ngoài ra, với phiên bản mới - lừa đảo qua mã QR trên phiếu trúng thưởng trong bưu phẩm, người dân lưu ý thêm rằng không nhận các bưu phẩm không rõ nguồn gốc.

Cục An toàn thông tin, Bộ Thông tin và Truyền thông cũng khuyến nghị, người dân cần luôn cảnh giác, cẩn trọng trước các lời đề nghị hoặc giới thiệu hoạt động đầu tư qua bất cứ hình thức nào, nhất là trên mạng; tìm hiểu kỹ về phía chủ quản, công ty quản trị trước khi đầu tư. Người dân cũng cần trang bị kiến thức về tài chính, đầu tư. Khi thấy không chắc chắn, cần tham khảo đánh giá của chuyên gia tài chính hoặc luật sư để có thể đưa ra quyết định thông minh, an toàn và tránh rủi ro lừa đảo.

Nếu tất cả người dùng Internet nói chung và mạng xã hội nói riêng đều có kỹ năng cơ bản áp dụng biện pháp bảo mật cơ bản thì họ có thể bảo vệ tài khoản trước nguy cơ bị xâm nhập và đánh cắp.