Chuyện xưa kể lại

Trạng nguyên chết bất đắc kỳ tử vì lòng ghen tuông của người vợ

Cập nhật: 00:00 | 19/06/2021
Trong lịch sử khoa bảng nước ta, có lẽ Trạng Hổ Nghiêm Viên là người đoản mệnh nhất, khi chưa kịp làm quan thì đã qua đời, không phải vì ốm đau, bệnh tật mà vì sự đầu độc từ người vợ của mình.    
trang nguyen chet bat dac ky tu vi long ghen tuong cua nguoi vo
Tranh minh họa

Trạng Hổ Nghiêm Viên, người làng Bồng Lai, thuộc trấn Kinh Bắc (nay là làng Bồng Lai, huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh), đỗ Trạng nguyên khoa Bính Thìn (1496) vào đời vua Lê Thánh Tông. Khoa thi năm đó, triều đình lấy đỗ 43 người, sau đó vua đích thân xem dung mạo xét định, chọn lấy 30 người cho đỗ Tiến sĩ, người đứng đầu là Nghiêm Viên.

Tương truyền trước ngày diễn ra khoa thi Đình, vua Lê Thánh Tông nằm mơ thấy một con hổ ăn đầu người nên rất hoang mang. Đến khi có kết quả thi, nhà vua cho gọi những người đỗ vào thề trước điện. Khi thấy một tân khoa dáng người cao lớn vạm vỡ, râu tóc mặt mũi giống hổ nên vua Lê Thánh Tông truyền đến hỏi thì người đó xưng tên là Nghiêm Viên đến từ trấn Kinh Bắc, lại sinh vào năm Dần.

Nghe đến đó, chợt nhớ tới giấc mơ đêm trước, Lê Thánh Tông nghĩ ngợi thoáng chốc rồi hoang mang. Theo Hán tự thì chữ Viên và chữ Hổ có nét gần giống nhau, Nghiêm Viên lại tuổi Dần nên vua cũng nghĩ là điềm trời báo trước, sau đó truyền đổi tên Nghiêm Viên thành Nghiêm Hoản để tránh điềm gở trong giấc mơ rồi gả công chúa cho.

Và cũng bởi ông sinh vào năm Dần, tuổi cầm tinh con hổ nên khi đỗ Trạng, dân gian mới gọi ông là Trạng Hổ. Vừa đỗ Trạng nguyên, quyền cao chức trọng, lại lấy được công chúa, trở thành phò mã của hoàng tộc, tưởng chừng như là cái phúc lớn cho nhà họ Nghiêm, nhưng không ngờ đó lại chính là mầm mống cho cái chết tức tưởi của Trạng Hổ Nghiêm Viên.

Trước khi đỗ Trạng nguyên và được nhà vua gả công chúa, Nghiêm Viên đã có vợ ở quê nhà, bà này lại có tính hay ghen, giờ nghe tin chồng đỗ Trạng bà vừa mừng nhưng lại tức giận khi biết ông còn được vua kén làm phò mã, lấy được nàng công chúa trẻ trung xinh đẹp. Thật đúng là: “Lòng riêng riêng những kính yêu/Chồng chung chưa dễ ai chiều cho ai”.

Oán giận vì người chồng phụ bạc có thêm vợ mới, nhưng chẳng dám làm gì động đến công chúa, thế là bà vợ cả đã bỏ thuốc độc vào thức ăn trong bữa tiệc mừng của chồng. Trạng nguyên Nghiêm Viên cũng vì thế mà trúng độc chết, chưa kịp làm quan để mang tài năng giúp nước. Cô công chúa bất hạnh kia còn chưa kịp hưởng hạnh phúc gia đình đã trở thành goá phụ khi tuổi đương xuân.

Theo sách Khâm định Việt sử thông giám cương mục do Triều Nguyễn biên soạn cũng viết rằng: “Nghiêm Viên, người làng Bồng Lai, huyện Quế Dương, sau khi đỗ, lấy công chúa, đến lúc về nhà, bị vợ đánh thuốc độc chết”. Mặt khác, cũng không có ghi chép nào ghi lại người vợ của Trạng Hổ là ai trong số bốn nàng công chúa có mỹ hiệu là Gia Thụy, Dược Vân, Ý Đức và Phúc Bảo, con gái vua Lê Thánh Tông?

Đối với người vợ của Nghiêm Viên đã gây ra tội ác tày đình đó, sử sách cũng không ghi chép việc bà bị xử trí thế nào nhưng có thể đoán chắc chắn rằng bà khó mà tránh khỏi tội chết. Bởi lẽ, theo Bộ luật Hồng Đức, người vợ của Trạng nguyên Nghiêm Viên đã phạm vào điều 2 quy định về Thập ác. Cụ thể là phạm vào tội ác nghịch giết chồng không thể dung tha, không được ân xá mà phải chịu một trong 3 mức tử hình là xử trảm (chém đầu), giảo (thắt cổ) và lăng trì (cắt, xẻo thịt đến chết dần).

Với trường hợp của người vợ này, có thể áp dụng mức hình phạt quy định tại Điều 421 Bộ luật Hồng Đức: “Kẻ dùng thuốc độc hại người hay bán thuốc độc đều phải tội giảo”. Và rằng, trong nỗi ghen tuông ấy, người vợ đã nhẫn tâm sát hại người chồng của mình, dù rằng việc Nghiêm Viên lấy thêm vợ cũng không phải là trái với luân thường đạo lý đương thời.

 Câu chuyện buồn đó cũng đã khiến Nghiêm Viên trở thành Trạng nguyên duy nhất trong lịch sử bị đầu độc, quốc gia mất đi một nhân tài để phụng sự cho đất nước và nàng công chúa của vua Lê Thánh Tông có lẽ cũng là nàng công chúa có cuộc hôn nhân ngắn ngủi bất hạnh nhất trong lịch sử nước Việt.

Nghiêm Dương

  • Xin chờ trong giây lát...