Việt Nam sẽ có thị trường các-bon trong nước từ năm 2028

Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 là cơ sở mở ra thị trường các bon trong nước, tuy nhiên cơ chế mua bán tín chỉ các-bon vẫn ở những bước đầu tiên.

Đến thời điểm này, đã có khoảng 80 quốc gia và vùng lãnh thổ áp dụng hoặc lên kế hoạch áp dụng công cụ định giá các bon, với tổng lượng khí nhà kính có khả năng thương mại hóa tính tương đương lên tới 12 tỷ tấn CO2, chiếm khoảng 22,3% tổng lượng khí nhà kính phát thải toàn cầu.

Đi đầu trong việc thiết lập cơ chế định giá các bon vẫn là các quốc gia phát triển như thành viên Liên minh châu Âu (EU), Mỹ, Nhật Bản, Canada, nhóm kém tiềm lực hơn gồm Trung Quốc, Indonesia, Thái Lan, Pakistan, Colombia, Argentian, Chile... đã đi qua giai đoạn thử nhiệm công cụ định giá và đủ điều kiện áp dụng thương mại sớm.

Thị trường các bon thương mại sẽ là động lực để người dân tham gia bảo vệ và phát triển rừng.
Thị trường các bon thương mại sẽ là động lực để người dân tham gia bảo vệ và phát triển rừng.

Theo một số tính toán mang tính phổ cập, thị trường các-bon thương mại năm 2029 có giá trị lên tới 45 tỷ USD và còn nhiều cơ hội phát triển, mở ra tiềm năng thương mại lớn cho các nước phát thải ít, trong đó có Việt Nam.

Tiềm năng từ rừng sẽ được thêm lợi ích khi vận hành thị trường các bon trong nước từ năm 2028.
Tiềm năng từ rừng sẽ được thêm lợi ích khi vận hành thị trường các bon trong nước từ năm 2028.

Thí điểm trước 2027, vận hành thương mại từ năm 2028

Lộ trình phát triển thị trường các-bon trong nước cùng thực hiện các dự án trao đổi tín chỉ trong và ngoài nước là những nội dung chính trong dự thảo Nghị định quy định về giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và bảo vệ tầng ô-dôn thuộc Luật Bảo vệ môi trường do Bộ TN-MT đang xây dựng.

Dự thảo xác định đến năm 2025 là giai đoạn chuẩn bị, thực hiện các hoạt động như nghiên cứu quy chế xây dựng thị trường các-bon, các quy định về triển khai thực hiện cho phép đơn vị tham gia dự án trao đổi tín chỉ các-bon, tăng cường năng lực cho các bên tham gia; điều tra, đánh giá xác định tổng hạn ngạch phát thải khí nhà kính sẽ phân bổ cho các cơ sở tham gia thị trường…

Dự kiến sau năm 2025 đến năm 2027 sẽ vận hành thí điểm thị trường các-bon trong nước và ban hành các quy định về giao dịch phát thải, trách nhiệm tài chính của các bên tham gia. Từ năm 2028 sẽ chính thức vận hành thị trường.

Trong giai đoạn thí điểm, các ngành có lượng phát thải khí nhà kính lớn như thép, nhiệt điện, quản lý chất thải rắn, sản xuất xi măng sẽ được giao nhiệm vụ kiểm kê phát thải theo danh mục do Thủ tướng Chính phủ ban hành, đồng thời nâng cao nhận thức hay bổ sung, chuẩn bị sẵn sàng các điều kiện để tham gia thị trường thương mại chính thức khi vận hành.

Ông Tăng Thế Cường - Cục trưởng Cục Biến đổi khí hậu (Bộ TN-MT) cho biết, cơ chế thị trường trao đổi tín chỉ các-bon được coi là một trong những công cụ quan trọng nhất, đòn bẩy trong giảm nhẹ phát thải khí nhà kính.

Người dân tham gia bảo vệ rừng tự nhiên, mở rộng diện tích rừng trồng
Người dân tham gia bảo vệ rừng tự nhiên, mở rộng diện tích rừng trồng

Tiềm năng lớn

Thị trường các-bon thế giới đang tồn tại dưới hai hình thức, gồm thị trường các-bon bắt buộc và thị trường các-bon tự nguyện. Thị trường các-bon bắt buộc được thành lập và quản lý bởi các hiệp định, thỏa thuận giảm phát thải các-bon quốc gia và quốc tế, ví dụ như Nghị định thư Kyoto, thị trường trao đổi phát thải của Liên minh châu Âu. Cơ chế vận hành tiêu biểu là thông qua thiết lập hệ thống thương mại phát thải (ETS).

Trong Đề tài Khoa học công nghệ cấp quốc gia “Nghiên cứu đề xuất mô hình thị trường các-bon ở Việt Nam”, thuộc Chương trình “Khoa học và công nghệ ứng phó với biến đổi khí hậu, quản lý tài nguyên và môi trường giai đoạn 2016 - 2020”, các nhà khoa học đã chỉ ra, nguyên tắc cơ bản của thị trường trao đổi tín chỉ các-bon là bên phát thải lớn sẽ trả phí để nhận thêm các tín chỉ, hạn ngạch phát thải nhằm đạt được các mục tiêu giảm nhẹ, theo nguyên tắc “người gây ô nhiễm phải trả tiền”.

Bên bán ở cấp quốc gia là Chính phủ, có nhiệm vụ phân bổ, hoặc giao bán hạn ngạch phát thải thể hiện ở dạng tín chỉ, giấy phép phát thải một lượng các-bon nhất định trong một khoảng thời gian.

Bên phát thải (bên mua) chỉ có quyền phát thải tương đương với số lượng tín chỉ hoặc giấy phép đang sở hữu. Các doanh nghiệp phát thải có nguyện vọng tăng lượng phát thải, tương ứng tăng lượng sản xuất, sẽ phải mua tín chỉ từ những bên có nguyện vọng bán lại.

Vì vậy, các bên có khả năng giảm phát thải hiệu quả sẽ có động lực để thực sự tiến hành giảm phát thải và qua đó thúc đẩy động lực đầu tư vào công nghệ sạch, ít phát thải. Đây chính là thị trường mà Việt Nam đang hướng tới.

Tuy nhiên, các cơ chế, dự án trao đổi tín chỉ mà Việt Nam tham gia đến nay mới giới hạn ở thị trường quốc tế, chưa mở được thị trường trong nước cũng có tiềm năng lớn trong quá trình công nghiệp hóa.

Giữ được rừng sẽ được lợi nhiều mặt
Giữ được rừng sẽ được lợi nhiều mặt

Cơ hội từ REDD+

Chương trình quốc gia về giảm phát thải khí nhà kính thông qua hạn chế mất và suy thoái rừng; bảo tồn, nâng cao trữ lượng các-bon và quản lý bền vững tài nguyên rừng (REDD+) được Chính phủ thông qua từ năm 2017 được cộng đồng quốc tế và nhiều quốc gia, đối tác đánh giá là chiến lược quan trọng, hiệu quả trong cuộc chiến chống tác động của biến đổi khí hậu.

Cơ chế chi trả dịch vụ môi trường rừng khoảng 10 năm qua tại Việt Nam vừa thể hiện tiềm năng lẫn cam kết trong việc hướng tới cơ chế thị trường các bon nội địa, trong đó có sản phẩm quan trọng là các-bon rừng.

Tuy nhiên, khó khăn Việt Nam đang vấp phải là xác định quyền các bon, hệ thống chuyển nhượng quyền các bon, giấy chứng nhận giảm phát thải cũng như cơ chế quản lý tài chính và chia sẻ lợi ích từ nguồn thu giảm phát thải này.

Để khắc phục, gần đây Bộ NN-PTNT và Quỹ Bảo vệ rừng Việt Nam đã đề nghị Tổ chức Nghiên cứu lâm nghiệp quốc tế hỗ trợ về mặt kinh nghiệm. Một số khuyến cáo được đưa ra, trong đó có ý kiến cho rằng Việt Nam nên ưu tiên phát triển thị trường các bon tự nguyện, đồng thời xem xét hai mô hình hàng hóa các-bon là hạn mức phát thải và bồi hoàn các-bon. Hai loại hàng hóa này đang có lượng người mua tiềm năng lớn cả trên thị trường trong và ngoài nước.

REDD+ xác định mục tiêu giai đoạn 2021 - 2030:

- Ổn định diện tích rừng tự nhiên đến 2030 ít nhất bằng diện tích đã đạt được tại năm 2020 (14,4 triệu ha) và tăng độ che phủ rừng toàn quốc lên 45%, góp phần thực hiện mục tiêu quốc gia đến năm 2030 giảm 9% tổng lượng phát thải khí nhà kính so với kịch bản phát triển thông thường (BAU) theo cam kết tại Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu, mức đóng góp có thể tăng lên 27% khi nhận được hỗ trợ quốc tế.

- Nhân rộng các mô hình có hiệu quả cao về REDD+ và quản lý rừng bền vững, lồng ghép REDD+ vào chương trình phát triển lâm nghiệp bền vững.

- Hoàn thiện chính sách, pháp luật, khung hành động của chương trình

REDD+ và tiếp cận các nguồn tài chính chi trả dựa vào kết quả phù hợp với các yêu cầu quốc tế.

Khởi động từ Quảng Nam

Giữa năm 2021, tỉnh Quảng Nam là địa phương đầu tiên trong cả nước được Chính phủ giao thí điểm thực hiện đề án xuất khẩu tín chỉ các-bon rừng (cho giai đoạn 2021 - 2025). Cụ thể, năm 2021 bán 1,2 triệu tấn CO2 (tương đương 1,2 triệu tín chỉ), đến năm 2025 bình quân mỗi năm bán 0,8 triệu tấn CO2, sau đó có thể nâng lên mức 1,2 triệu tấn CO2 mỗi năm.

Giá bán thấp nhất ước tính là 5 USD/tấn CO2, khả năng dự kiến thu về cho ngân sách tỉnh khoảng 130 tỷ đồng/năm, tức cao hơn nguồn thu dịch vụ môi trường rừng hiện là khoảng 100 tỷ đồng và cao hơn nguồn đầu tư ngân sách vào lâm nghiệp 2 - 2,5 lần.

UBND tỉnh Quảng Nam kỳ vọng cơ chế thương mại các-bon rừng sẽ giúp tỉnh giữ hiện trạng rừng tự nhiên hiện có là 466.113ha và tiến tới tăng độ che phủ rừng, đồng thời giảm phát thải từ rừng. Một điểm lợi ích vô cùng quan trọng là địa phương có thêm nguồn thu ngân sách, trong khi tiền bán tín chỉ các-bon rừng sẽ được chi trả thêm cho người dân từ rừng, giúp nâng cao thu nhập.

Theo đánh giá của ngành lâm nghiệp, Việt Nam có tiềm năng bán ra thị trường thế giới 57 triệu tín chỉ các-bon mỗi năm.

Minh Hoa

Các tin khác

Quảng Bình: Xử phạt 60 triệu đồng một công ty gây ô nhiễm môi trường

Quảng Bình: Xử phạt 60 triệu đồng một công ty gây ô nhiễm môi trường

Cơ quan chức năng tỉnh Quảng Bình vừa xử phạt Công ty Cổ phần Thương mại-Quảng cáo-Xây dựng Địa ốc Việt Hân 60 triệu đồng vì gây ô nhiễm môi trường trong quá trình thi công dự án “Khu nhà ở thương mại phía Tây mương Phóng Thủy, phường Bắc Lý, TP. Đồng Hới.
Quảng Trị: Bắt giữ đối tượng vận chuyển 8 cá thể cầy vòi hương quý hiếm

Quảng Trị: Bắt giữ đối tượng vận chuyển 8 cá thể cầy vòi hương quý hiếm

Lực lượng chức năng tỉnh Quảng Trị vừa phát hiện, bắt giữ xe ôtô bán tải vận chuyển 8 cá thể cầy vòi hương (nặng 20,5kg) còn sống. Đây là loài động vật nguy cấp, quý hiếm thuộc nhóm IIB.
Hà Nội: Chính quyền Ba Vì dửng dưng với nạn “khoáng sản tặc”?!

Hà Nội: Chính quyền Ba Vì dửng dưng với nạn “khoáng sản tặc”?!

Từ tháng 7 trở lại đây, tình trạng khai thác khoáng sản “trộm” liên tục xuất hiện giữa ban ngày tại xã Minh Quang, huyện Ba Vì, TP Hà Nội... nhưng không được chính quyền ngăn chặn triệt để. Khi báo chí phản ánh, lãnh đạo chính quyền địa phương vẫn thờ ơ, dửng dưng khó hiểu, khiến dư luận ngờ vực liệu có sự "bật đèn xanh" để nạn trộm khoáng sản lộng hành?!
Hậu Giang: Bắt quả tang 2 công ty đổ hơn 13 tấn chất thải rắn công nghiệp trái quy định

Hậu Giang: Bắt quả tang 2 công ty đổ hơn 13 tấn chất thải rắn công nghiệp trái quy định

Cơ quan chức năng tỉnh Hậu Giang vừa phát hiện, bắt quả tang 2 công ty có hành vi đổ hơn 13 tấn chất thải rắn công nghiệp trái quy định.
Đắk Nông: Bắt quả tang 2 trang trại chăn nuôi heo xả thải trái phép

Đắk Nông: Bắt quả tang 2 trang trại chăn nuôi heo xả thải trái phép

Ngày 19/12, Công an tỉnh Đắk Nông cho biết, đơn vị đã phối hợp với lực lượng chức năng và chính quyền địa phương kiểm tra, phát hiện quả tang 02 trang trại chăn nuôi heo có hành vi xả trái phép nước thải trong chăn nuôi chưa qua xử lý ra môi trường
Đắk Lắk: Phá rừng trong lâm phận Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Chư Phả quản lý

Đắk Lắk: Phá rừng trong lâm phận Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Chư Phả quản lý

Hạt kiểm lâm Ea H’leo – Krông Búk, tỉnh Đắk Lắk vừa phối hợp với Viện kiểm sát, Công an huyện Ea H’Leo và Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Chư Phả kiểm tra thực tế một số vị trí rừng do Công ty này quản lý.
SHB và World Bank ký hợp đồng bảo lãnh Quỹ Khí hậu Xanh (GCF) Bảo lãnh tín dụng cho đầu tư hiệu quả năng lượng trong ngành công nghiệp Việt Nam

SHB và World Bank ký hợp đồng bảo lãnh Quỹ Khí hậu Xanh (GCF) Bảo lãnh tín dụng cho đầu tư hiệu quả năng lượng trong ngành công nghiệp Việt Nam

Ngày 09/12/2021, trong khuôn khổ Dự án Thúc đẩy tiết kiệm năng lượng trong các ngành Công nghiệp Việt Nam (VSUEE) do Quỹ Khí hậu Xanh (GCF) tài trợ thông qua Ngân hàng Thế giới (WB), WB và Ngân hàng Sài Gòn – Hà Nội (SHB) đã ký Hợp đồng bảo lãnh GCF với t
Công viên sinh thái sẽ thay thế bãi rác gây ô nhiễm tại thị trấn Vôi

Công viên sinh thái sẽ thay thế bãi rác gây ô nhiễm tại thị trấn Vôi

Bãi rác Bờ Đầm tại thị trấn Vôi, Lạng Giang (Bắc Giang) gây ô nhiễm suốt nhiều năm qua sẽ được di dời và thay thế bằng một công viên sinh thái rộng hàng chục ha. Chính quyền địa phương đang ráo riết triển khai thực hiện chuyển đổi.
Hà Tĩnh: Tự ý chuyển đổi dự án nuôi bò sang nuôi lợn, doanh nghiệp bị phạt hơn 1 tỷ đồng

Hà Tĩnh: Tự ý chuyển đổi dự án nuôi bò sang nuôi lợn, doanh nghiệp bị phạt hơn 1 tỷ đồng

Ngày 30/11, UBND tỉnh Hà Tĩnh cho biết, đơn vị này vừa ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính 1,25 tỷ đồng đối với Công ty TNHH Khánh Giang (trụ sở ở số 121, đường Quang Trung, phường Nam Hồng, TX Hồng Lĩnh, Hà Tĩnh) do có hành vi vi phạm hành chính về bảo vệ môi trường và tài nguyên nước.
Triển khai trồng 100.000 cây xanh trên địa bàn thành phố Hà Tĩnh

Triển khai trồng 100.000 cây xanh trên địa bàn thành phố Hà Tĩnh

Ngày 28/11, UBND TP Hà Tĩnh đã làm lễ ra quân trồng cây xanh toàn thành phố năm 2021. Đây là hoạt động tiếp bước cho phong trào trồng 100.000 cây xanh của thành phố trên tinh thần thực hiện Chương trình một tỷ cây xanh của Chính phủ.
Hà Tĩnh: Người dân giao nộp cá thể voọc chà vá chân nâu quý hiếm

Hà Tĩnh: Người dân giao nộp cá thể voọc chà vá chân nâu quý hiếm

Ngày 25/11, Ban Quản lý Vườn quốc gia Vũ Quang (Hà Tĩnh) cho biết, đơn vị này vừa phối hợp với cơ quan chức năng tiếp nhận một cá thể voọc chà vá chân nâu quý hiếm, có cân nặng 7kg, do người dân tự nguyện giao nộp.
Ô nhiễm không khí tác động tiêu cực đến khả năng nhận thức của não bộ

Ô nhiễm không khí tác động tiêu cực đến khả năng nhận thức của não bộ

Theo nghiên cứu, việc tiếp xúc với ô nhiễm không khí trong thời gian ngắn có tác động tiêu cực tới khả năng hoạt động của não bộ.
Vườn Quốc gia Cúc Phương tiếp nhận cá thể rùa răng quý hiếm

Vườn Quốc gia Cúc Phương tiếp nhận cá thể rùa răng quý hiếm

Ngày 21/11, một lãnh đạo Vườn Quốc gia Vũ Quang (Hà Tĩnh) cho biết, đơn vị vừa bàn giao cá thể rùa răng quý hiếm cho Vườn Quốc gia Cúc Phương (Ninh Bình) để chăm sóc, thả về môi trường tự nhiên trong thời gian tới.
Hà Tĩnh: Giải cứu thành công cá voi nặng gần 2 tấn bị mắc cạn

Hà Tĩnh: Giải cứu thành công cá voi nặng gần 2 tấn bị mắc cạn

Ngày 18/11, một lãnh đạo UBND xã Kỳ Lợi, thị xã Kỳ Anh (Hà Tĩnh) cho biết, lực lượng chức năng cùng với người dân địa phương, vừa giải cứu thành công một con cá voi có trọng lượng gần 2 tấn bị mắc cạn trên bờ biển.
Việt Yên, Bắc Giang: Bài 2: Nhiều xe tải vi phạm đã bị lực lượng chức năng xử lý nghiêm

Việt Yên, Bắc Giang: Bài 2: Nhiều xe tải vi phạm đã bị lực lượng chức năng xử lý nghiêm

Sau khi Tamnhin.trithuccuocsong.vn đăng tải bài viết “Việt Yên, Bắc Giang: Đoàn xe tải chở đất có dấu hiệu cơi nới thành thùng, vượt quá tải trọng” ngày 16/11/2021, cùng ngày Thanh tra giao thông tỉnh Bắc Giang đã nhanh chóng vào cuộc tuần tra, kiểm soát.
Xem thêm
Huyện Cần Giờ, TP. HCM: Cần thấu tình, đạt lý, đừng để người dân thêm sâu vào hoàn cảnh khốn khó

Huyện Cần Giờ, TP. HCM: Cần thấu tình, đạt lý, đừng để người dân thêm sâu vào hoàn cảnh khốn khó

Hai năm qua, tình hình dịch bệnh Covid 19 đã đẩy nhiều gia đình vào hoàn cảnh khó khăn, khổ cực; thiết nghĩ Chính quyền Huyện Cần Giờ, TP. Hồ Chí Minh cần thấu tình đạt lý, đừng quá khiêm cưỡng mà đẩy người dân thêm sâu vào sự khốn khó.
Phú Yên: Ngư dân trúng đậm mùa cá ngừ đại dương

Phú Yên: Ngư dân trúng đậm mùa cá ngừ đại dương

Các ngư dân tại Phú Yên đang trúng đậm cá ngừ đại dương ở các ngư trường như ngoài khơi, đây là một tín hiệu khởi sắt cho ngư dân sau một năm có quá nhiều biến cố về kinh tế xã hội.
Đắk Lắk: Người trồng dưa hấu lao đao vì bí đầu ra những ngày cận Tết

Đắk Lắk: Người trồng dưa hấu lao đao vì bí đầu ra những ngày cận Tết

Người trồng dưa hấu trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk bắt đầu vào vụ thu hoạch. Tuy nhiên, nông dân trồng dưa đang gặp rất nhiều khó khăn trong vấn đề tiêu thụ dịp cận Tết khi thị trường trong và ngoài nước đều bị "đóng băng".
Ba Vì (Hà Nội): Đất tặc tiếp tục vô tư khoét đồi, trộm đất, hái lộc đầu xuân

Ba Vì (Hà Nội): Đất tặc tiếp tục vô tư khoét đồi, trộm đất, hái lộc đầu xuân

Tình trạng khai thác khoáng sản không phép diễn ra công khai, có tổ chức, liên tục nhiều ngày, được tổ chức có quy mô lớn, trải rộng ở nhiều xã của huyện Ba Vì. Nhưng lạ thay, chính quyền lại không hề hay biết, khiến công luận không khỏi băn khoăn về công tác quản lý và trách nhiệm của người đứng đầu huyện Ba Vì là ông Đỗ Mạnh Hưng ?
Nghệ An: Bắt tàu công suất lớn khai thác cát trái phép trên sông Lam

Nghệ An: Bắt tàu công suất lớn khai thác cát trái phép trên sông Lam

Dùng tàu vỏ sắt có trọng tải lớn, ngang nhiên khai thác cát trái phép trên sông Lam (Nghệ An), 2 đối tượng vừa bị lực lượng chức năng bắt giữ.
Ba Vì (Hà Nội): Đất tặc vô tư khoét đồi, chở đất “hái lộc” đầu xuân !

Ba Vì (Hà Nội): Đất tặc vô tư khoét đồi, chở đất “hái lộc” đầu xuân !

Thời gian vừa qua ở xã Cẩm Lĩnh, huyện Ba Vì, Hà Nội đã xảy ra tình trạng đất tặc vô tư và liên tục khoét đồi, khai thác đất không phép rồi chở đi tiêu thụ trước mắt chính quyền sở tại, nhưng không được chính quyền ngăn chặn triệt để.