Viết tiếp bài “Nhiều điểm bất thường từ một bản án của Tòa án nhân dân quận Hoàn Kiếm”

Cập nhật: 23:36 | 09/06/2021
Khi mới tiếp nhận thông tin vụ việc và tham dự phiên tòa sơ thẩm của Tòa án nhân dân dân quận Hoàn Kiếm xét xử việc tranh chấp lao động giữa nguyên đơn bà Đ.T.H.T với bị đơn là Học Viện Khoa học Công nghệ và Đổi mới sáng tạo (Học viện KHCN&ĐMST), tôi cũng như một số đồng nghiệp đều có nhiều băn khoăn, hoài nghi rằng: Lẽ nào ông Hoàng Minh-Giám đốc một đơn vị sự nghiệp công lập với cái tên đơn vị rất hay “Học viện Khoa học Công nghệ và Đổi mới sáng tạo” lại có sự “đổi mới và sáng tạo” đến tận cùng để hạ bệ một cô gái học hành bài bản, có niềm đam mê nghiên cứu khoa học bằng mọi cách vừa vô lý vừa vô tình đến như vậy? Lẽ nào vị thẩm phán - người được Đảng, Nhà nước giao cho sứ mệnh và quyền “Nhân danh Nhà nước” để thực thi bảo vệ pháp luật, công lý và lẽ phải, niềm tin Đảng, Nhà nước và Nhân dân lại có nhận thức và áp dụng pháp luật “tùy tiện và ngô nghê” như vậy?...

Viết tiếp bài “Nhiều điểm bất thường từ một bản án của Tòa án nhân dân quận Hoàn Kiếm”

Để có thể cảm nhận được sự thật, chúng tôi đã lật đi, lật lại từng trang tài liệu hồ sơ vụ án, nghiên cứu nhiều văn bản pháp luật liên quan đến vụ việc tranh chấp, tham khảo ý kiến của các chuyên gia, những cán bộ đã và đang công tác trong các cơ quan bảo vệ pháp luật cũng như các Luật sư, thì thấy rõ những hoài nghi, băn khoăn ban đầu lại là sự thật - một sự thật đáng buồn cho xã hội, khi có những cán bộ lãnh đạo, quản lý – lại là người đứng đầu một cơ quan giáo dục-đào tạo lại có những hành xử thiếu chuẩn mực về pháp lý và đạo đức, và tình trạng quan Tòa “án dân sự xử thế nào cũng được” vẫn còn tồn tại sau những chặng đường dài thực hiện Cải cách tư pháp theo tinh thần Nghị quyết 08 ngày 2/1/2002 và Nghị quyết số 49-NQ/TW ngày 2/6/2005 của Bộ Chính trị về chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020!

viet tiep bai nhieu diem bat thuong tu mot ban an cua toa an nhan dan quan hoan kiem
Một cuốn sách chuyên khảo có sự tham gia của Ths Đ.T.H.T

Ở bài viết này, chúng tôi không bàn sâu về nội dung của vụ án và những vấn đề có thể nói là “điểm mờ, góc khuất” trong nội dung của bản án nữa, mà chỉ bàn thêm hai vấn đề, đó là:

1/ Cách hành xử không chuẩn mực cả về đạo đức và pháp lý của lãnh đạo Học viện KHCN&ĐMST với nhân viên của mình:

Theo hồ sơ vụ án, nguyên đơn Đ.T.H.T đã làm việc hợp đồng cho Học viện KHCN&ĐMST từ tháng 12/2016, trong quá trình làm việc bà đã theo học Thạc sỹ Quản lý khoa học công nghệ. Ngày 14/10/2019 bà đã bảo vệ thành công luận văn Thạc sỹ với đề tài “Chính sách phát triển các tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo – Kinh nghiệm quốc tế và gợi suy cho Việt Nam”. Tháng 11/2019 bà đã có bằng Thạc sỹ… Sau 2 vòng xét tuyển nghiêm ngặt của Học viện, bà Đ.TH.T đã được công nhận trúng tuyển và đã ký Hợp đồng làm việc có thời hạn 12 tháng với Học viện KHCN&ĐMST (từ thời điểm này bà trở thành viên chức tập sự). Với một cô gái trẻ đã có nhiều năm làm việc trong Học viện, có ý chí khát vọng vươn lên, có sự đam mê và khả năng nghiên cứu khoa học, đã học Thạc sỹ đúng chuyên ngành quản lý KH&CN. Dù vừa làm việc vừa theo học Thạc sỹ nhưng bà đã tham gia nghiên cứu các đề tài khoa học có tính thời sự như: “Nghiên cứu giải pháp phát triển văn hóa đổi mới sáng tạo thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp ở Việt Nam”, và một số đề tài khác thuộc cấp Nhà nước, và cấp Bộ… Với trình độ, năng lực và sự nhiệt huyết, ham muốn cống hiến cho khoa học như vậy, lẽ ra lãnh đạo Học viện KHCN&ĐMST cần biểu dương, khuyến khích và ưu tiên xét tuyển thì mới hợp tình, hợp lý. Vậy mà sau gần 6 tháng (tính từ ngày có Quyết định công nhận kết quả trúng tuyển viên chức) ông Hoàng Minh - Giám đốc Học Viện KHCN&ĐMST lại ban hành quyết định hủy kết quả trúng tuyển và hủy hợp đồng làm việc với lý do “mù mờ” và hoàn toàn không có trong qui định của Nghị định 161/2018 về tuyển dụng viên chức như vậy là không thể chấp nhận được... Tìm hiểu kỹ vụ việc chúng tôi được biết, sau khi trúng tuyển viên chức, Giám đốc Học viện KHCN&ĐMST (thông qua các nhân viên dưới quyền) yêu cầu bà Đ.T.H.T thiết lập một số văn bản theo mẫu hướng dẫn sẵn không đúng quy định để hoàn thiện thủ tục hồ sơ tuyển dụng. Cụ thể 4 lần buộc bà đi xin 4 giấy xác nhận của Học viện Khoa học Xã hội (Cơ sở bà Đ.T.H.T theo học và bảo vệ Luận văn Thạc sỹ) với các nội dung khác nhau do Học viện hướng dẫn; yêu cầu ký vào bản cam kết có nội dung định sẵn không đảm bảo sự tự nguyện… Và sau này, Giám đốc Học viện KHCN&ĐMST lấy chính các thứ giấy tờ này để làm căn cứ hủy kết quả trúng tuyển của bà Đ.T.H.T. Điều đáng nói và là một sự thật không ai có thể phủ nhận, đó là: thực tế bà Đ.T.H.T đã có bằng Thạc sỹ vào ngày 11/11/2019 trước khi xét duyệt vòng 1-vòng điều kiện, tiêu chuẩn vào ngày 14/11/2019 do vậy không thể dựa nội dung tại giấy xác nhận của Học viện KHXH cấp cho bà ngày 16/10/2019 “Bà Đ.T.H.T đã hoàn thành khóa đào tạo, bảo vệ thành công Luận văn và đã được công nhận học vị Thạc sỹ chuyên ngành Quản lý KHCN và đang trong thời gian cấp bằng”. Bởi nội dung trong Giấy này do Học viện KHCN&ĐMST yêu cầu bà đi xin phải đúng nội dung đã hướng dẫn như vậy, và thời điểm xin giấy xác nhận này là sau khi bà Đ.T.H.T đã được cấp Bằng Thạc sỹ…Từ những tình tiết, phân tích cho thấy, việc gần 6 tháng Giám đốc Học viện mới ban hành Quyết định hủy kết quả trúng tuyển viên chức đối với bà Đ.T.H.T là trái pháp luật (và có thể vì những mục đích không trong sang!). Nếu cho rằng thí sinh không đủ điều kiện dự thi như lập luận của Học viện KHCN&ĐMST và Kết luận của Tòa án Hoàn Kiếm thì tại sao lại để cho họ tham gia dự tuyển, sau khi trúng tuyển đến gần 6 tháng mới ra Quyết định hủy kết quả trúng tuyển? Việc làm này của ông Hoàng Minh-Giám đốc Học viện KHCN&ĐMST là cách hành xử không những không thấu tình, đạt lý, mà còn vi phạm nghiêm trọng pháp luật, vi phạm đạo đức cán bộ lãnh đạo. Với cách hành xử đó, không những đã tước đi quyền được làm việc và cơ hội tìm kiếm việc làm phù hợp của bà Đ.T.H.T, mà còn tước đoạt mất cơ hội của thí sinh dự tuyển khác có kết quả thấp hơn liền kề. Việc tước bỏ kết quả trúng tuyển viên chức đối với bà Đ.T.H.T như vậy liệu có phải vì mục đích bảo đảm pháp chế XHCN và sự lớn mạnh của Học Viện KHCN&ĐMST? Hay chỉ vì mục đích cá nhân và vì bà Đ.T.H.T đã “không biết cách ứng xử hợp thời với lãnh đạo”? Những câu hỏi này, công luận rất cần có câu trả lời từ Bộ Khoa học và Công nghệ - Cơ quan chủ quản của Học viện KHCN&ĐMST.

viet tiep bai nhieu diem bat thuong tu mot ban an cua toa an nhan dan quan hoan kiem
Bút tích ghi trên Đơn của Ths Đ.T.H.T khởi kiện được Phó Chánh án TAND quận Hoàn Kiếm "hướng dẫn sai"

2/ Về hành vi vi phạm đạo đức và vi phạm tố tụng của Chủ tọa phiên tòa – phó Chánh án TAND quận Hoàn Kiếm

Trong bài “Nhiều điểm bất thường từ một bản án của Tòa án nhân dân quận Hoàn Kiếm” đã đề cập đến những vi phạm, thiếu sót của Hội đồng xét xử do Thẩm phán Nguyễn Đức Quân - Phó Chánh án TAND quận Hoàn Kiếm làm chủ tọa. Ở đây xin nói rõ hơn về dấu hiệu vi phạm Bộ Quy tắc Đạo đức và ứng xử của Thẩm phán do Hội đồng tuyển chọn giám sát Thẩm phán Quốc gia ban hành ngày 04/7/2018. Cụ thể:

Theo trình bày của nguyên đơn, tại đơn khởi kiện đầu tiên đề ngày 10/9/2020 có đối tượng khởi kiện chính là Quyết định 173 ngày 15/5/2020 của Giám đốc học viện KHCN&ĐMST về hủy kết quả trúng tuyển viên chức”, nhưng khi xem đơn, Thẩm phán Nguyễn Đức Quân đã hướng dẫn nguyên đơn thay đổi đối tượng và nội dung khởi kiện từ khởi kiện Quyết Định 173 và Quyết định 174 sang chỉ khởi kiện QĐ 174 và các văn bản liên quan (có bút tích của Thẩm phán Quân trên đơn). Nhưng khi xét xử lại hướng nội dung chính vào Quyết định 173 ngày 15/5/2020 của Giám đốc Học Viện KHCN&ĐMST về hủy kết quả trúng tuyển viên chức đối với nguyên đơn…

Học viện KHCN&ĐMST là đơn vị sự nghiệp công lập chưa được tự chủ, cho nên thẩm quyền tuyển dụng viên chức là của Bộ KH&CN, Học viện được Bộ phân cấp và ủy quyền, vì vậy QĐ173 & QĐ174 là Quyết định cá biệt của đơn vị sự nghiệp công lập không thuộc án “tranh chấp lao động” và không đúng thẩm quyền như thụ lý của Tòa án Quận Hoàn Kiếm. Vì vậy, khi nguyên đơn yêu cầu khởi kiện Quyết định 173, Thẩm phán phải hướng dẫn họ khiếu nại đến cơ quan có thẩm quyền giải quyết theo Luật khiếu nại, chứ không phải hướng dẫn họ thay đổi đối tượng khởi kiện để Tòa thụ lý, giải quyết sai thẩm quyền và sai quan hệ pháp luật và như vậy việc hướng dẫn này có dấu hiệu của sự thiếu vô tư khách quan, vi phạm khoản 1 Điều 5 Bộ Quy tắc Đạo đức và ứng xử của Thẩm phán và vi phạm mục c khoản 1 Điều 10 của Bộ Quy tắc này khi không “Giải thích, hướng dẫn và tạo điều kiện thuận lợi cho người tiến hành tố tụng, người tham gia tố tụng thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ của họ theo quy định của pháp luật”.

- Dù hướng dẫn nguyên đơn khởi kiện đối tuợng chính là Quyết định 174 về hủy hợp đồng làm việc có thời hạn, nhưng khi xét xử, Thẩm phán lại hướng trọng tâm xét xử đến Quyết định 173 (là Quyết định hành chính cá biệt không thuộc thẩm quyền của Tòa án). Về nguyên tắc khi một đối tượng không thuộc thẩm quyền của Tòa thì Tòa không được quyền xem xét và phán quyết bất cứ cái gì thuộc về Quyết định đó. Một điều hiển nhiên như vậy lẽ nào Thẩm phán và HĐXX không biết để rồi cứ “xử mà không xét” nhằm ra bản án công nhận Quyết định 173 là hợp pháp, từ đó làm căn cứ cho nhận định và phán quyết: “Quyết định 174 về hủy Hợp đồng làm việc với nguyên đơn là có căn cứ”. Việc Tòa đưa ra xem xét và phán quyết một quyết định hành chính cá biệt về tuyển dụng viên chức là vi phạm về thẩm quyền. Đã vi phạm về thẩm quyền thì mọi vấn đề liên quan trong bản án này đều phải hủy.

Ngoài ra, HĐXX do thẩm phán Nguyễn Đức Quân làm chủ tọa còn xác định sai quan hệ pháp luật khi xem xét Quyết định 174 của Giám đốc Học viện KHCN&ĐMS về Hủy hợp đồng làm việc với bà Đ.T.H.T. Quyết định 174 là một Quyết định hành chính cá biệt có liên quan đến lao động, chứ không phải là tranh chấp lao động bình thường. Bản chất Quyết định 174 là “Đơn phương chấm dứt hợp đồng làm việc”. Đây là tranh chấp liên quan đến việc hủy quyết định cá biệt thì khi xem xét phải tuân thủ Quy định tại Điều 34 Bộ Luật Tố tụng Dân sự 2015 (việc tố tụng phải tuân theo Luật tố tụng hành chính 2015)… Trình tự thủ tục xem xét việc đơn phương chấm dứt Hợp đồng làm việc trong trường hợp Luật Viên chức không có quy định thì căn cứ Bộ Luật Lao động để giải quyết tranh chấp. Mặt khác, theo qui định tại Điều 30 Luật viên chức về Giải quyết tranh chấp về hợp đồng làm việc: “Tranh chấp liên quan đến việc ký kết, thực hiện hoặc chấm dứt hợp đồng làm việc được giải quyết theo quy định của pháp luật về lao động”. Quy định của luật gốc - Luật Tố tụng dân sự và Luật chuyên ngành - Luật Viên chức đã dẫn chiếu đến Luật Lao động để giải quyết là tương đối rõ. Vậy nhưng ở đây Tòa án sơ thẩm đã không áp dụng đúng pháp luật lao động khi coi đây không phải là đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động. Phải chăng Thẩm phán “né áp dụng Luật Lao động” nhằm tránh cho bị đơn một bàn thua vì “đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động mà không báo trước 30 ngày bằng văn bản theo quy định tại Điều 38 Luật Lao động”???

Đáng nói hơn là Tòa sơ thẩm còn lấy Biên bản họp giữa nguyên đơn và 03 cán bộ cấp phòng của Học viện với bà Đ.T.H.T thay cho Thông báo chấm dứt HĐLĐ, trong khi biên bản họp chủ yếu bàn về việc hủy kết quả trúng tuyển chứ không bàn về hợp đồng làm việc.

Được biết sau phiên tòa sơ thẩm, nguyên đơn đã có đơn kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm đề nghị Tòa án Hà Nội xét xử phúc thẩm theo hướng hủy toàn bộ bản án của cấp sơ thẩm. Đồng thời làm đơn gửi đến Chánh án Tòa án nhân dân Quận Hoàn Kiếm thành phố Hà Nội phản ánh, khiếu nại “Thẩm phán Nguyễn Đức Quân - Phó Chánh án Tòa án nhân dân quận Hoàn Kiếm, Chủ tọa phiên tòa, đã không tuân thủ đạo đức, ứng xử của Thẩm phán, vi phạm thủ tục tố tụng trong việc giải quyết vụ án lao động sơ thẩm số 02, ngày 4/5/2021…”. Mới đây, thừa lệnh Chánh án, Chánh văn phòng Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội đã có công văn số 1312/2021/TA-VP yêu cầu Chánh án Tòa án nhân dân quận Hoàn Kiếm xem xét giải quyết đơn khiếu nại của nguyên đơn theo đúng quy định của pháp luật và báo cáo Chánh án Tòa án thành phố Hà Nội biết kết quả giải quyết.…

Tầm Nhìn sẽ tiếp tục theo dõi và kịp thời thông tin về vụ việc này đến quý độ c giả./.

Thi Oanh

  • Xin chờ trong giây lát...