Vượt quyền Thủ tướng, lãnh đạo tỉnh Thái Nguyên cố tình làm sai?

Cập nhật: 13:44 | 30/07/2021
Theo Thanh tra Chính phủ: Việc HĐND tỉnh Thái Nguyên thông qua chủ trương đầu tư, UBND tỉnh phê duyệt quyết định đầu tư Dự án Xây dựng cấp bách hệ thống chống lũ lụt sông Cầu kết hợp hoàn thiện hạ tầng đô thị hai bên sông Cầu là không đúng thẩm quyền và không đúng quy định pháp luật về đầu tư công và PPP.
vuot quyen thu tuong lanh dao tinh thai nguyen co tinh lam sai

Dự án Xây dựng cấp bách hệ thống chống lũ lụt sông Cầu kết hợp hoàn thiện hạ tầng đô thị hai bên sông Cầu

đã dừng 2 năm nay.

Vượt quyền?

Căn cứ theo kết luận của Thanh tra Chính phủ công bố mới đây, tại thời điểm sau khi được Tỉnh ủy Thái Nguyên đồng ý về chủ trương đầu tư Dự án, UBND tỉnh Thái Nguyên có báo cáo và được HĐND tỉnh chấp thuận và thông qua chủ trương đầu tư xây dựng, thực hiện theo hình thức PPP, với tổng mức đầu tư dự kiến là 18.221,61 tỷ đồng.

Với quy mô và tổng mức đầu tư dự kiến nói trên, theo Luật Đầu tư công, dự án này thuộc nhóm A, thẩm quyền quyết định đầu tư là Thủ tướng Chính phủ. Cho nên, việc HDND tỉnh Thái Nguyên thông qua chủ trương đầu tư, UBND tỉnh phê duyệt quyết định đầu tư dự án này là không đúng thẩm quyền và không đúng quy định pháp luật về đầu tư công và PPP.

Mặt khác, khi phê duyệt đề xuất Dự án và phê duyệt Báo cáo nghiên cứu khả thi thì các quy hoạch như quy hoạch chung của thành phố; quy hoạch phòng chống lũ; quy hoạch đê điều đang trong quá trình thực hiện điều chỉnh hoặc chưa thực hiện đầy đủ, cũng như chưa được chấp thuận của các cấp có thẩm quyền phê duyệt là không phù hợp với quy định tại Điểm a Khoản 2 Điều 20 và Điều 15 Nghị định 15/2015/NĐ-CP về điều kiện đề xuất dự án.

Việc để xảy ra những sai sót trên cũng như việc báo cáo thẩm định nguồn vốn và khả năng cân đối vốn không rõ ràng, thiếu cơ sở (nghị quyết về vốn đầu tư trung hạn của HĐND chưa được thông qua), theo Thanh tra Chính phủ trách nhiệm thuộc về Sở KH&ĐT; UBND; HĐND tỉnh Thái Nguyên.

Ngoài ra, UBND tỉnh Thái Nguyên có Quyết định 2190/QĐ-UBND phê duyệt đề xuất Dự án (nhóm A) trái thẩm quyền, không phù hợp với Nghị quyết 17/NQHĐND; Quyết định 2635/QĐ-UBND phê duyệt Đề án (gồm 9 dự án) khi chưa được HĐND thông qua (chỉ bằng văn bản của Thường trực HĐND).

Kết luận thanh tra còn cho thấy, Nghị quyết 17/NQ-HĐND ngày 12/8/2016 thông qua chủ trương đề xuất Dự án, trong đó “nguồn vốn hỗ trợ từ ngân sách nhà nước là 5.611,6 tỷ đồng để sử dụng cho công tác bồi thường GPMB các hạng mục công trình thuộc dự án BT và các dự án hoàn vốn…, kinh phí GPMB dự án hoàn vốn khoảng 2.800 tỷ đồng...".

Tiếp đó, Nghị quyết 25/NQ-HĐND ngày 27/10/2017, thông qua chủ trương đề xuất chuyển từ Dự án thành Đề án, thể hiện việc: "vốn đầu tư của nhà nước tham gia thực hiện 9 dự án là 5.611,6 tỷ đồng, trong đó, GPMB dự án BT là 3.143,2 tỷ đồng; GPMB dự án hoàn vốn (dự án khác) là 2.468,4 tỷ đồng".

"Như vậy, việc UBND tỉnh Thái Nguyên đề xuất, HĐND tỉnh Thái Nguyên đã thông qua chủ trương đề xuất Dự án là không phù hợp với Nghị định 15/2015/NĐ-CP Điểm c, Khoản 2, Điều 11 "về sử dụng vốn nhà nước tham gia dự án" không thực hiện GPMB cho các dự án khác (dự án hoàn vốn dự án BT), không sử dụng vốn đầu tư công để GPMB cho các dự án khác", Thanh tra Chính phủ kết luận.

Cần nhấn mạnh thêm, theo quy định của Luật Đầu tư; Luật Đầu tư công; Luật Xây dựng; Nghị định 15/2015/NĐ-CP không có quy định về việc chuyển Dự án PPP thành Đề án PPP cũng như không có quy định về việc phê duyệt Đề án PPP gồm có các dự án PPP thành phần. Việc thay đổi khái niệm trong đầu tư để phù hợp với thẩm quyền quyết định là mang tính chủ quan, thiếu căn cứ pháp luật, không phù hợp với quy định tại Nghị định 15/2015/ND-CP.

Ai chịu trách nhiệm?

Nghị quyết số 45/NQ-CP của Chính phủ nêu rõ: Trách nhiệm cá nhân, trách nhiệm tập thể đã được thể hiện thông qua việc phân cấp, phân quyền cũng như phân công nhiệm vụ của mỗi cơ quan, đơn vị. Do đó, trong quá trình quản lý, điều hành, tập thể, cá nhân phải xác định rõ thẩm quyền của mình đến đâu để không “bỏ sót” nhiệm vụ được giao. Và nếu xảy ra sai sót, vi phạm thì cá nhân, tập thể phải tự chịu trách nhiệm về hành vi, quyết định của mình.

Quy định là vậy, nhưng thực tế cho thấy, trong quá trình quản lý, điều hành, khi xảy ra sai sót, vi phạm, việc phân định để xử lý trách nhiệm cá nhân, tập thể không phải là việc dễ dàng. Bởi thực tế, trong quá trình triển khai nhiệm vụ, ở một số nơi, chưa rõ trách nhiệm của từng chủ thể. Đôi khi, trách nhiệm cá nhân bị “lẫn” vào trách nhiệm tập thể. Do đó, việc xử lý trách nhiệm có lúc còn chung chung chỉ dừng lại ở “rút kinh nghiệm sâu sắc”, điều này gây bức xúc dư luận.

Thông báo Kết luận số 1113/TB-TTCP của Thanh tra Chính phủ nêu: Trách nhiệm để xảy ra sai phạm tại Dự án Xây dựng cấp bách hệ thống chống lũ lụt sông Cầu kết hợp hoàn thiện hạ tầng đô thị hai bên sông Cầu thuộc UBND tỉnh Thái Nguyên.

Theo hồ sơ chúng tôi thu thập được: Các phê duyệt, đề xuất ở cấp tỉnh đối với Dự án nói trên đều do các ông Chủ tịch và Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên thời điểm đó ký.

Câu hỏi nhiều người đặt ra tại đây là: Với cương vị của mình, cùng sự hiểu biết về quy định, trách nhiệm cũng như thẩm quyền, các ông Chủ tịch và Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên có cố ý làm sai dẫn đến việc một dự án mang tính cấp bách của địa phương trở thành bế tắc hay không?

Nếu đúng là các vị lãnh đạo UBND tỉnh Thái Nguyên cố tình lạm quyền của Thủ tướng Chính phủ, thiết nghĩ, Tổ công tác chỉ đạo, đôn đốc thực hiện nội dung Kết luận thanh tra số 1046/KL-TTCP của Thanh tra Chính phủ gồm 21 thành viên được Chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên đương thời Trịnh Việt Hùng thành lập cần phải làm rõ vai trò cá nhân, không thể chung chung với vai trò tập thể UBND tỉnh Thái Nguyên được.

Bên cạnh đó cũng cần làm rõ hành vi lạm quyền Thủ tướng: Lãnh đạo Thái Nguyên cố tình hay do tham mưu không đúng dẫn đến các đưa lãnh đạo tỉnh vào sai phạm? Bởi, cũng có ý kiến cho rằng: Việc của các lãnh đạo UBND tỉnh là ký, còn phần việc đề xuất, tham mưu là do cơ quan tham mưu tại địa phương.

Lý giải này cũng có phần có cơ sở bởi ở Dự án Xây dựng cấp bách hệ thống chống lũ lụt sông Cầu kết hợp hoàn thiện hạ tầng đô thị hai bên sông Cầu này, tỉnh Thái Nguyên đã giao cho Sở Xây dựng làm cơ quan Thường trực có trách nhiệm chủ trì và tham mưu chính cho UBND tỉnh Thái Nguyên tổ chức, thực hiện dự án.

Vậy, thì ở đây, trách nhiệm trước hết cũng cần xem xét đến vài trò tham mưu của Sở Xây dựng Thái Nguyên. Và đương nhiên, trách nhiệm cá nhân cũng cần rạch ròi bởi thời điểm này, Giám đốc Sở Xây dựng là ông Hoàng Đức Khánh.

Được biết, chỉ 1 ngày sau phiên họp đầu tiên của Chính phủ, ngày 16/4/2021, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã ký ban hành Nghị quyết số 45/NQ-CP triển khai công việc của Chính phủ sau khi được kiện toàn tại Kỳ họp thứ 11, Quốc hội Khóa XIV; Trong đó, Nghị quyết nhấn mạnh, xác định rõ trách nhiệm tập thể, cá nhân gắn với đôn đốc, kiểm tra, giám sát việc thực hiện; cá thể hóa hơn nữa trách nhiệm cá nhân theo quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước.

Rõ ràng là: Khi trách nhiệm không rõ, thì việc xử lý cũng giống như “ném đá ao bèo”, dẫn tới kỷ luật, kỷ cương không nghiêm, ảnh hưởng lớn đến niềm tin của người dân vào cán bộ, vào tính nghiêm minh của pháp luật.

Dư luận đang trông chờ việc UBND tỉnh Thái Nguyên “ứng xử” ra sao với những vấn đề nêu trên.

Tầm Nhìn sẽ tiếp tục thông tin sự việc...

 

Hoàng Nam - Hoa Linh Lan